Badania wykazały, że nie ma jednej konkretnej przyczyny róży. Na jej powstanie wpływa szereg czynników, a jako pośredni powód zachorowania wymienia się uszkodzenie skóry stanowiące wrota zakażenia. Do rozwoju róży przyczynia się także upośledzenie krążenia żylnego i/lub chłonnego, a także cukrzyca oraz grzybica. Wszystkie te elementy sprawiają, że chorobotwórcze bakterie mają ułatwione wniknięcie w głąb organizmu, dzięki czemu choroba może się rozwijać.

Zdrowa skóra składa się z trzech podstawowych warstw: naskórka, skóry właściwej oraz tkanki podskórnej. Każda z nich posiada kolejne elementy oraz podziały. W przypadku róży proces zapalny dotyka zarówno skóry właściwej, jak i tkanki podskórnej. Jeśli dojdzie do wniknięcia w ich obręb paciorkowców lub gronkowców złocistych, a więc czynników infekcyjnych, dochodzi do uaktywnienia się umiejscowionych tam komórek układu odpornościowego. Na tym etapie wydzielana zostaje substancja określana mianem cytokinu, która stymuluje napływ kolejnych komórek. Może wtedy dojść do rozkurczu drobnych naczyń krwionośnych zaopatrujących dany obszar, zwiększenia ich przepuszczalności oraz przepływu krwi. W ten sposób napływające komórki zapalne mogą swobodnie przedostać się przez ściany kapilar, a wzrost przepuszczalności naczyń doprowadza do rozwoju obrzęku.

główne przyczyny róży

© vchalup/Fotolia

Wśród przyczyn róży wymienia się paciorkowce oraz różne grupy patogenów

W większości przypadków przyczyną róży jest zakażenie pewnym rodzajem paciorkowca. Niekiedy jednak wywołują ją infekcje spowodowane innymi patogenami — mogą być to zarówno konkretne typy bakterii, jak i flora mieszana.

Za powstanie róży odpowiedzialne są:

  • Infekcje wywołane przez paciorkowce z grupy A — dotyczy to zarówno zakażeń pochodzących z zewnątrz organizmu, jak i z ognisk chorobowych wewnątrzustrojowych. Wewnętrzne ogniska mogą być nieleczonymi albo niewłaściwie leczonymi infekcjami górnych dróg oddechowych.
  • Urazy mechaniczne — być efektem interwencji chirurgicznej, ugryzień owadów lub zwierząt, albo zwykłych otarć. Stanowią one wrota dla zakażeń — jest to tym bardziej znamienne, jeśli współistnieją z zaburzeniami krążenia w obrębie kończyn.
  • Zaburzenia w obrębie krążenia żylnego oraz limfatycznego — jest to bardzo widoczne w przypadku przewlekłej niewydolności żylnej lub zakrzepowego zapalenia żył głębokich oraz po usunięciu okolicznych węzłów chłonnych (tego typu usunięcia niezwykle często łączą się z leczeniem albo profilaktyką chorób nowotworowych). Wyżej wymienione schorzenia łączą się z zaleganiem krwi oraz chłonki w tkankach i utrudniają one ich oczyszczanie. W efekcie łatwiej jest o kolonizację bakteryjną, a przy braku leczenia także o pojawienie się owrzodzeń.
  • Owrzodzenia kończyn dolnych — dotyczą one przypadków nieleczonej cukrzycy lub zaburzeń w obrębie krążenia krwi w układzie tętniczym/żylnym. Dojść może do martwicy nieodpowiednio odżywionych tkanek, co  stanowi idealną sytuację dla wnikania drobnoustrojów z zewnątrz. Jeśli zaburzenia krążenia nie są leczone, utrudniają one terapię, a choroba może stać się przewlekła albo nawracająca.
  • Infekcje gronkowcowe — zazwyczaj szczepem Staphylococusaureus.
  • Infekcje grzybicze stóp — tego typu infekcje sprawiają, że bariera ochronna skóry staje się osłabiona i bakterie mają ułatwione przenikanie.
  • Stany wiążące się z immunosupresją — dotyczy to przeszczepów narządów, stosowania glikokortykosteroidów oraz leków immunosupresyjnych, a także AIDS (czyli zespołu nabytego niedoboru odporności) i wrodzonych zespołów niedoborów odporności.

W ognisku zapalnym znajdują się granulocyty będące głównymi komórkami w zakażonym obszarze. Z uwagi na wydzielanie enzymu oraz aktywne formy tlenu komórki te są przystosowane do skutecznego eliminowania drobnoustrojów przenikających do organizmu. Jeśli liczba bakterii przewyższa ich możliwości obronne lub gdy aktywność komórek zapalnych pozostaje nieadekwatna do zapotrzebowania (czyli jest zbyt mała z powodu m.in. nabytych albo wrodzonych niedoborów immunologicznych), dojść może do ciężkiego przebiegu choroby. Ciężki przebieg róży może łączyć się z uszkodzeniem otaczających tkanek — prowadzi to do zwiększenia się miejscowego odczynu zapalnego.

Znając czynniki ryzyka, można ograniczyć występowanie przyczyn róży

Jeśli chory cierpi na upośledzenia odporności (m.in. na AIDS), procesy zapalne oraz te mające na celu niszczenie drobnoustrojów przebiegają ze zmienioną intensywnością. Są one mniej skuteczne, a nawet nie zachodzą w ogóle.

Zwiększone ryzyko zachorowania na różę występuje u osób:

  • z cukrzycą;
  • z owrzodzeniami;
  • z upośledzonym drenażem limfatycznym (a więc po mastektomii, operacjach na miednicy, czy wszczepianiu bajpasów);
  • z zakażeniami grzybiczymi;
  • uzależnionych od alkoholu.
przyczyny róży

© Sebastian Kaulitzki/Fotolia

Czasem dochodzi do sytuacji, w których substancje wydzielane przez komórki układu immunologicznego uszkadzają zlokalizowane w skórze właściwej oraz tkance podskórnej naczynia krwionośne. Taki stan rzeczy łączy się z gromadzeniem krwistej wydzieliny, która często jest zamknięta w obrębie podnaskórkowych pęcherzy.

Zauważono, że choroba częściej dotyka noworodki, dzieci oraz osoby starsze. Niektóre czynniki stają się więc czasem pośrednią przyczyną róży.

Wyróżnić można grupę czynników odpowiedzialnych za podwyższenie ryzyka rozwoju choroby:

  • wiek — poniżej 9. roku życia oraz powyżej 60. roku życia;
  • płeć – wśród dzieci częściej chorują chłopcy, u dorosłych częściej na różę zapadają kobiety;
  • ogniska infekcji na podłożu zakażeń gronkowcami oraz paciorkowcami;
  • przewlekła niewydolność żylna;
  • miażdżyca kończyn dolnych;
  • cukrzyca;
  • zakrzepowe zapalenie żył głębokich;
  • stany z immunosupresją.

Przeczytaj również:     Pleśniawki Zapalenie krtani-przyczyny