Alkoholizm zwany także chorobą alkoholową, uzależnieniem od alkoholu, toksykomanią alkoholową lub zespołem zależności alkoholowej (ZZA), jest zaburzeniem objawiającym się utratą kontroli nad ilością spożywanego alkoholu. Uzależnienie to należy do zaburzeń psychicznych i ma swoje miejsce w ICD-10, czyli Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (ang. International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems). Leczeniem tego typu zaburzeń zajmują się głównie lekarze psychiatrzy lub wykwalifikowani specjaliści terapii uzależnień. Mechanizm powstawania uzależnienia nie jest do końca poznany i nie ma bezpośredniego związku z nadużywaniem alkoholu, ale ostatecznie do niego prowadzi.

Spożywanie przez alkoholika dużych dawek alkoholu spowodowane jest przymusem o charakterze psychicznym i somatycznym, jest niezależne od jego woli, ale możliwe do powstrzymania. Alkoholizm jest tematem budzącym duże zainteresowanie przez ostatnie dwa wieki i powstało na jego temat wiele teorii. Uzależnienia jeszcze w XIX wieku nie były zaliczane do chorób przewlekłych i dopiero w XX wieku zmieniono poglądy na ten temat. Prof. Jellinek opisał chorobę alkoholową, dzieląc ją na stadium początkowe, zwiastunowe, ostre i przewlekłe.

alkoholizm choroba

© lovegtr35/Fotolia

Można wyróżnić trzy stadia alkoholizmu

Pierwsze stadium jest przedalkoholowe i dotyczy okresu, kiedy osoba umie kontrolować spożywanie alkoholu w towarzystwie. Zauważa jednak, że po spożyciu zredukowany jest stres i przykre emocje przez co spożywanie alkoholu zaczyna być rozwiązaniem na pojawiające się problemy.

Kolejne stadium, ostrzegawcze, ma miejsce kiedy zaczynają występować okresy niepamięci na drugi dzień po spożyciu, mimo ciągłej przytomności osoby pijącej. Są to tzw. palimpsesty. W okresie tym zwiększa się tolerancja na alkohol i następuje wzrost ilości spożywanego alkoholu, ale też pojawia się picie z poczuciem winy, w ukryciu lub w samotności.

Stadium trzecie, krytyczne ma miejsce kiedy pojawia się głód alkoholowy. Osoba potrafi utrzymać abstynencję, ale po spożyciu nie panuje już nad upojeniem i dochodzi do utraty kontroli nad ilością spożywanego trunku. Tolerancja na alkohol jest na tyle duża, że osoba chora musi utrzymać stale wysokie stężenie alkoholu we krwi. Pojawia się agresja oraz dochodzi do zaniedbywania rodziny i pracy. Mogą wystąpić także zaburzenia psychiczne w postaci urojeń związanych z niewiernością, zazdrością.

Stadium końcowe ma diagnozuje się wraz z wystąpieniem ciągów picia. Zapotrzebowanie organizmu na alkohol stale rośnie. Pojawia się u chorego niepokój, lęk, dochodzi do psychozy alkoholowej. Osoba pijąca zwykle wpada w długi, zaczyna spożywać alkohole niespożywcze. Dochodzi do zaburzenia czynności poznawczych. Chory uświadamia sobie swój stan i przyznaje się często do uzależnienia. Ma do wyboru dwie drogi – albo poddanie się terapii albo dalsze picie, prowadzące niestety ostatecznie do zgonu. Dawka śmiertelna alkoholu to 6–8 g na 1 kg masy ciała.

Alkoholizm to choroba przewlekła poddająca się terapii i leczeniu farmakologicznemu

Zespół zależności alkoholowej został uznany za chorobę przewlekłą dopiero w drugiej połowie XX wieku. Jest on uważany za nawracającą chorobę mózgu, którą można jednak poddać terapii oraz leczeniu farmakologicznemu. Wymaga ponadto indywidualnego podejścia do chorego, u którego spożywanie alkoholu dominuje nad całym życiem, a wszystkie jego dziedziny są coraz bardziej zaniedbywane.

Jest to coraz częściej występująca choroba, zatem niepokój powinno wzbudzić wystąpienie charakterystycznych objawów. Należą do nich:

  • zwiększająca się częstotliwość picia alkoholu;
  • zmiana celu picia, w związku z tym że alkohol staje się lekiem łagodzącym trudności;
  • stereotypowe spożywanie alkoholu, kiedy życiem zaczynają sterować sytuacje związane z piciem, pojawia się niepokój, a w przypadku niemożności napicia się uzależniony staje się drażliwy;
  • alkohol spożywany jest w niedozwolonych sytuacjach, np. przed prowadzeniem samochodu, w czasie pracy, w stanie ciąży lub w czasie karmienia piersią;
  • dochodzi do upojenia po spożyciu;
  • ilość spożywanego alkoholu zaczyna być niepokojąca, a otoczenie sugeruje ograniczenie picia lub abstynencję;
  • picie alkoholu jest praktykowane także do leczenia objawów abstynencyjnych;
  • picie powoduje występowanie luk w pamięci i osoba spożywająca nie pamięta sytuacji związanych z piciem.
alkoholizm

© ambrozinio/Fotolia

Spożywanie przez alkoholika dużych dawek alkoholu spowodowane jest przymusem o charakterze psychicznym i somatycznym, jest niezależne od jego woli, ale możliwe do powstrzymania. Uzależnienia jeszcze w XIX wieku nie były zaliczane do chorób przewlekłych i dopiero w XX wieku zmieniono poglądy na ten temat. Prof. Jellinek opisał chorobę alkoholową, dzieląc ją na stadium początkowe, zwiastunowe, ostre i przewlekłe.

Wśród dziewcząt przed osiemnastym rokiem życia obserwuje się tendencję do wzrostu wskaźnika spożywania alkoholu w porównaniu do rówieśników płci przeciwnej. Wraz z wiekiem wzrasta natomiast powszechność zaburzeń polegających na nadmiernym piciu alkoholu. Zakłada się, że w pewnym okresie życia ponad 25% mężczyzn może zostać zaliczonych do grona pijących i część z nich zostanie alkoholikami. Alkoholizm jest tak powszechnym problem w Polsce, że osoby uzależnione stanowią około 2% dorosłej części społeczeństwa.

Przeczytaj również:     Serce płucne Wypadanie odbytnicy-objawy