Bakteriemia to zakażenie krwi bakteriami. Może być ono potwierdzone wyizolowaniem tych bakterii i może (ale nie musi) nie mieć żadnych przykrych następstw i powikłań. W przeciwieństwie do np. sepsy, nie ma tu objawów klinicznych, które wynikają z obecności drobnoustrojów we krwi. Te dwa pojęcia, sepsa i bakteriemia, często są używane wymiennie, ale służą do opisania dwóch całkiem odmiennych stanów patologicznych. Bakteriemia jest związana wyłącznie z obecnością bakterii we krwi, której nie towarzyszy odpowiedź organizmu – jest zazwyczaj krótkotrwała i nie zawsze oznacza poważne niebezpieczeństwo dla zdrowia. Posocznica, zwana również sepsą, jest natomiast stanem poważnego zagrożenia życia i koniecznie musi być leczona w warunkach szpitalnych. Bakteriemia, jak już wcześniej wspominaliśmy, to zakażenie krwi bakteriami, które przebiega szybko, bez uogólnionej reakcji organizmu na zakażenie i bez toczącego się procesu zapalnego. Nie stanowi ona zwykle zagrożenia dla zdrowia i życia, gdyż organizm w naturalny sposób radzi sobie z drobnoustrojami. Trwając krótko i ustępując samoistnie, nie powoduje żadnych negatywnych następstw zdrowotnych, ale w pewnych okolicznościach, zakażenie krwi może przerodzić się w sepsę (posocznicę) i doprowadzić nawet do śmierci organizmu.

Bakteriemia

© Gerhard-Seybert/Fotolia

Proces rozwoju bakteriemii

Jakie są przyczyny i objawy zakażenia krwi? Kiedy bakteriemia doprowadza do rozwoju sepsy i czym się od niej różni w przebiegu? Dlaczego tak się dzieje i na czym polega skuteczne leczenie bakteriemii? Najprostsze i najłatwiejsze wytłumaczenie jest takie, że bakteriemia jest niejako pierwszym etapem, który może, ale nie musi doprowadzić do sepsy. Bakteriemia zawsze poprzedza sepsę, ale nie zawsze do niej prowadzi. Aby tak się stało, u pacjenta musi wystąpić znaczne obniżenie odporności, a atakująca bakteria musi być wyjątkowo zachłanna i na tyle silna, by zdołała przełamać barierę ochronną organizmu. Mówiąc najprościej, sepsa jest wynikiem gwałtownej interakcji między atakującym drobnoustrojem a układem immunologicznym organizmu.

Wyróżnia się kilka rodzajów bakterii, które w zależności od okresu przebywania w organizmie i sposobów infekcji, mogą wywoływać krótkotrwałe lub długotrwałe reakcje organizmu. Ze względu na okres obecności we krwi, bakterie dzielimy na:

  • przejściowe, które we krwi są obecne przez krótki czas, 5 do 15 minut;
  • okresowe, o których można mówić wówczas, gdy w organizmie są obecne ogniska infekcyjne, z których co jakiś czas do krwiobiegu są uwalniane bakterie i tego typu bakteriemia trwa znacznie dłużej, niż przejściowe zakażenie krwi;
  • ciągłe, gdzie bakteriemia może się toczyć w organizmie przez kilka godzin lub dni.

Chorobotwórcze bakterie prowadzące do rozwoju bakteriemii

W organizmie człowieka żyją miliony różnych bakterii i nie wszystkie one są chorobotwórcze. Wprost przeciwnie, wiele z nich jest wręcz niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania ludzkiego organizmu i te najczęściej określa się mianem „dobre”, „zdrowe bakterie” lub „pożyteczne bakterie”. Drugi rodzaj to tak zwane bakterie szkodliwe, chorobotwórcze, które powodują zakażenia i choroby bakteryjne wywoływane przez bakterie patogenne. Choroby bakteryjne występują wówczas, gdy bakterie chorobotwórcze przedostają się do organizmu i zaczynają się w nim rozmnażać lub rozwijać w tkankach, które są zazwyczaj sterylne. Wypierają tym samym zdrowe bakterie i zaczynają wydzielać toksyny, które niszczą organizm.

Bakterie należą do tak zwanych małych form życia, które możemy zobaczyć tylko pod mikroskopem. Do innych funkcjonujących mikroorganizmów, oprócz bakterii, zaliczamy również: pasożyty, grzyby, wirusy.

Bakterie chorobotwórcze są przyczyną licznych chorób. Do najczęściej spotykanych bakterii zalicza się:

  • Neisseriagonorrhoeae, które są przyczyną chorób przenoszonych drogą płciową;
  • Neisseriameningitidis, których konsekwencją występowania w organizmie jest zapalenie opon mózgowych;
  • Escherichia Coli i Salmonella, które są przyczyną różnego rodzaju zatruć pokarmowych;
  • Helicobacter Pylori, która odpowiada za występowanie wrzodów i licznych ataków żołądka;
  • Staphylococcus Aureus, która wywołuje w organizmie różne zakażenia, w tym czyraki, zapalenie tkanki łącznej, ropnie, zakażenia ran, zespół wstrząsu toksycznego, itp.
Choroba bakteriemia

© norman-blue/Fotolia

Choroby bakteryjne są bardzo zaraźliwe i mogą doprowadzić do wielu poważnych, zagrażających życiu powikłań, takich jak:

  • zakażenie krwi – bakteriemia,
  • niewydolność nerek,
  • zespół wstrząsu toksycznego.

Bakterie, które znalazły się w jednym narządzie, mogą bardzo szybko i bez przeszkód rozprzestrzeniać się właściwie po całym organizmie. Do ich pojawienia się dochodzi na różne sposoby, a w tym poprzez chociażby ukąszenia owadów. Nie zawsze udaje się skutecznie zapobiegać jakimkolwiek kontaktom z bakteriami, ponieważ występują naturalnie w środowisku, jednak w miarę możliwości warto stosować odpowiednią profilaktykę.