Zespół bezdechu sennego (zespół bezdechu śródsennego) jest objawem chorobowym. Bezdechem określa się zatrzymanie wentylacji płuc na okres dłuższy niż 10 sekund lub spłycenie oddechu poniżej 50%. W czasie takiego epizodu nasycenie krwi tlenem zmniejsza się. Choremu takie chwilowe zatrzymanie oddechu może przydarzyć się nawet kilkaset razy w trakcie jednej nocy. Podczas snu każdy człowiek traci świadomą kontrolę nad swoimi mięśniami. Następuje naturalny, fizjologiczny spadek napięcia mięśni, co u osób zdrowych powoduje jedynie niewielkie, niemające znaczenia osłabienie oddychania. U chorych tymczasem dochodzi do zapadania się języka i gardła, a co za tym idzie przepływ powietrza przez drogi oddechowe ustaje zupełnie lub jest zbyt mały. Tak pojawiają się bezdechy.

Podczas trwania pojedynczego bezdechu miejsce ma szybki spadek ilości tlenu i wzrostu poziomu dwutlenku węgla we krwi. Chory zaczyna się dusić, a nasilone ruchy oddechowe i niedotlenienie doprowadzają do nagłego krótkotrwałego wybudzenia, którego cierpiący na bezdech nie zapamiętuje. Wystarcza to jednak do przywrócenia drożności dróg oddechowych i przywrócenia prawidłowego oddechu. Po zaśnięciu cały ciąg zdarzeń wkrótce powtarza się i tak dochodzi do kolejnego bezdechu. Nagłe wybudzenia często połączone są z nieprzyjemnymi snami.

Epizody wybudzenia, które zostały zapamiętane przez pacjentów, opisywane są jako nagłe przebudzenia z przyśpieszonym oddechem, uczuciem kołatania serca lub braku powietrza. Nasilenie objawów u niektórych osób jest tak duże, że z uczuciem dużego lęku i duszności gwałtownie siadają na łóżku.

bezdech senny

© luckybusiness/Fotolia

Osoby cierpiące na bezdech senny o swojej chorobie często dowiadują się dzięki partnerom

Zatrzymanie oddechu będące skutkiem bezdechu sennego jest zwykle przyczyną dużego niepokoju partnerów osób chorych. Zwykle budzą oni swoich bliskich w obawie, że ci nie zaczną ponownie oddychać. Niepokój o chorego jest jednym z najczęstszych powodów zgłaszania się do lekarza na konsultację. Sam pacjent często nawet nie zdaje sobie sprawy ze swoich problemów i niekiedy jest wręcz siłą przyprowadzany przez współmałżonka do lekarza.

Chorobę diagnozuje się w sytuacji, gdy w każdej godzinie snu pojawi się średnio przynajmniej pięć bezdechów i nie trwają one krócej niż 10 sekund. Jest to choroba stosunkowo krótko będąca przedmiotem zainteresowania medycyny i do tej pory zdecydowana większość pacjentów nie została jeszcze objęta leczeniem. Przyczyną jest zapewne wieloletni, ukryty przebieg choroby. Osoby dotknięte nią zwykle przez bardzo długi czas w ogóle nie mają świadomości jej istnienia. Tymczasem na OBS cierpi 24% dorosłych mężczyzn i 9% dorosłych kobiet, a objawy choroby odczuwa około 4% dorosłych mężczyzn i 2% dorosłych kobiet. Mężczyźni chorują zdecydowanie częściej niż kobiety, a ilość osób cierpiących z powodu bezdechu zwiększa się z wiekiem.

Obturacyjny bezdech senny jest chorobą występującą najczęściej u osób z nadwagą

OBS jest chorobą występującą najczęściej u osób z nadwagą, chociaż nie jest to regułą, ponieważ wśród osób szczupłych również zdarzają się jej przypadki. Charakterystyczną cechą choroby jest również to, że wszystkie osoby cierpiące na obturacyjny bezdech senny chrapią w sposób nieregularny, co jest bardzo uciążliwe dla ich partnerów. Osoby postronne opisują to najczęściej jako bardzo głośne chrapanie, które w pewnym momencie ustaje i wówczas pojawia się całkowita cisza, w trakcie której chory nie oddycha. Po upływie od kilkunastu do kilkudziesięciu sekund następuje koniec bezdechu objawiający się bardzo głośnym chrapnięciem połączonym często z poruszeniem się osoby śpiącej i wybudzeniem. Następnie chory zasypia ponownie, znów zaczyna przejściowo chrapać i zapada w kolejny bezdech.

bezdech senny choroba

© Per Boge/Fotolia

Tymczasem na OBS cierpi 24% dorosłych mężczyzn i 9% dorosłych kobiet, a objawy choroby odczuwa około 4% dorosłych mężczyzn i 2% dorosłych kobiet. Mężczyźni chorują zdecydowanie częściej niż kobiety, a ilość osób cierpiących z powodu bezdechu zwiększa się z wiekiem.

Nie każda osoba chrapiąca ma OBS. Objawy choroby nasilają się w określonych przypadkach, np. po znacznym zmęczeniu, po zażyciu środków nasennych, po spożyciu alkoholu i u osób śpiących na wznak. Osoby chore powinny unikać powyższych czynników. Ryzyko wystąpienia choroby wzrasta u osób z niedrożnym nosem. Choroba może być przyczyną zmian czynności naczyń krwionośnych i w konsekwencji niedokrwienia serca u osób z pierwotnie zdrowym układem krwionośnym. Powikłanie to jest na tyle poważne, że ze względu na możliwość jego wystąpienia choroba nie powinna być lekceważona ani przez pacjentów, ani przez lekarzy.

Przeczytaj również:     Zakrzepica-objawy Toksoplazmoza-objawy