Mechanizmy będące przyczyną choroby lokomocyjnej nie są do końca znane, ale najprawdopodobniej na jej powstanie wpływa reakcja mózgu na docierające do niego dwa sprzeczne sygnały. W momencie wykonywania zamierzonego ruchu, takiego jak chód lub bieg, mózg podejmuje próbę koordynacji informacji ze wszystkich źródeł. W przypadku ruchu pośredniego, jaki odbywamy przy udziale środków transportu, mózg nie radzi sobie z integracją i koordynacją bodźców. Ma to miejsce w przypadku podróży, podczas których jednocześnie nie wykonujemy ruchu i się poruszamy. Zgodnie z zebranymi i porównanymi informacjami mózg tworzy obraz ciała oraz tego, co się z nim dzieje. Informacje dostarczane przez narządy zmysłów również są weryfikowane.

główne przyczyny choroby lokomocyjnej

© thodonal/Fotolia

Do przyczyn choroby lokomocyjnej zaliczyć należy zaburzenia pracy błędnika

Narządem odpowiadającym za równowagę jest błędnik. Znajduje się on w uchu wewnętrznym, a dzięki niemu można określić gdzie jest góra lub dół oraz w jakim kierunku się poruszamy nawet z zamkniętymi oczami. Wrażenia rejestrowane przez błędnik są weryfikowane przez wzrok. Kolejne informacje dostarczane do mózgu za pośrednictwem tzw. receptorów czucia głębokiego znajdujących się w mięśniach, stawach i skórze, mówią jakie jest położenie poszczególnych części ciała. Zmysł dotyku określa natomiast położenie ciała względem podłoża. Podczas podróży sygnały docierające do mózgu przeczą sobie – np. na statku błędnik czuje kołysanie, natomiast oczy widzą spokojny horyzont, w samochodzie oczy rejestrują zmieniające się otoczenie, ale organizm nie wykonuje ruchu. W takich sytuacjach organizm zaczyna reagować podrażnieniem błędnika i zaburzeniem jego funkcji. Problem ten pojawia się u osób nadwrażliwych szczególnie w momencie wystąpienia długotrwałych, monotonnych ruchów głowy lub wstrząsów w podróży.

Niezależnie od przyczyn choroby lokomocyjnej, pewne zjawiska występujące w podróży mogą nasilać jej objawy

Podrażniony błędnik nieprawidłowo określa położenie ciała oraz dane konieczne do utrzymania równowagi wywołując tym samym zawroty głowy i wrażenie wirowania otoczenia. Dolegliwości nasilają się podczas obserwowania migających za oknem widoków, a dodatkowo dołączają się do nich także nudności lub wymioty. Po przerwaniu podróży jeszcze przez chwilę może występować oczopląs, czyli mimowolne ruchy gałek ocznych.

W czasie jazdy samochodem, lotu samolotem lub rejsu statkiem błędnik przesyła do mózgu sygnały, że organizm jest w ruchu, jednak zmysł dotyku temu zaprzecza. Odczucia są jeszcze silniejsze, gdy środek transportu się kołysze, przyspiesza lub zwalnia – w takiej sytuacji objawy choroby lokomocyjnej stają się bardziej dotkliwe i dochodzi do nich bladość skóry, poty, ból brzucha i zawroty głowy.

przyczyny choroby lokomocyjnej

© Fotos 593/Fotolia

Stopień nasilenia dolegliwości oraz pojawienie się ich w konkretnych okolicznościach zależą od predyspozycji danej osoby. Dla jednych przyczyną złego samopoczucia mogą być ruchy pojazdu, zmiany szybkości, zapach benzyny lub silne kołysanie samolotu, natomiast inni odczuwają objawy choroby nawet podczas spokojnej jazdy po równej nawierzchni. Wiele dzieci wyrasta z choroby, ponieważ ich organizm przyzwyczaja się do podróżowania.

Choroba lokomocyjna najczęściej ujawnia się we wczesnym dzieciństwie, ponieważ system nerwowy kształtuje się u dzieci do 5. roku życia. Błędnik jest wówczas wrażliwszy na bodźce,  przez co problem początkowo nasila się z wiekiem i jest najbardziej dotkliwy pomiędzy 10. a 12. rokiem życia. Starsze dzieci w większości przypadków wyrastają z choroby lokomocyjnej, a najbardziej narażone są na nią te bardziej wrażliwe, nerwowe oraz odczuwające stres. Dolegliwości może u nich wywołać na przykład sprzeczka rodziców w czasie podróży. Warto wiedzieć, że choroba lokomocyjna może być dziedziczna.