W ramach diagnostyki duru brzusznego w Polsce rutynowo dokonuje się testów serologicznych określanych mianem odczynu Widala. Umożliwiają one wykrycie swoistych przeciwciał, które pojawiają się w organizmie chorego po zakażeniu pałeczką odpowiedzialną za dur brzuszny. Badania te wykonywane są na podstawie pobranej krwi.

We wczesnym okresie zakażenia stawia się rozpoznanie różnicowe. Pozwala ono na wstępne wytypowanie u pacjenta danej choroby. W różnicowaniu uwzględnia się przede wszystkim:

  • dur brzuszny,
  • riketsjozę — czyli dur wysypkowy,
  • malarię,
  • zakażenia herpeswirusami – EBV i CMV,
  • gruźlicę prosówkową,
  • tularemię,
  • leptospirozę,
  • brucelozę,
  • wirusowe zapalenie wątroby,
  • posocznicę,
  • chłoniaki.
diagnostyka duru brzusznego

© Coloures-pic/Fotolia

W diagnostyce duru brzusznego największe znaczenie mają badania mikrobiologiczne

Sam proces diagnostyki duru brzusznego nie jest zbyt skomplikowany. Rozpoznanie obecności pałeczek Salmonelli Typhi zazwyczaj przebiega z wykorzystaniem badań mikrobiologicznych polegających na odizolowaniu oraz zidentyfikowaniu pałeczek odpowiedzialnych za dur brzuszny z płynów ustrojowych pacjenta. W trakcie tej diagnostyki najistotniejsze pozostaje wyhodowanie pałeczek Salmonelli Typhi z krwi pacjenta, chociaż sam rodzaj potwierdzenia choroby uzależniony może być od czasu jej trwania.

W niektórych przypadkach diagnostyka duru brzusznego wymaga wykorzystania inwazyjnych badań

Metody wykorzystywane w diagnostyce duru brzusznego uzależnione od okresu trwania choroby:

  • W pierwszych trzech tygodniach od momentu zakażenia — posiew krwi — wskazaniem do niego może być pojawienie się gorączki wraz z dreszczami, przyśpieszenie czynności serca oraz oddechu, spadek ciśnienia tętniczego, skąpomocz oraz zaburzenia świadomości.
  • W drugim tygodniu — posiew moczu — wskazaniem do niego będą symptomy zakażenia idące z układu moczowego – wśród nich wyszczególnia się częste i bolesne oddawanie moczu oraz ból w okolicach krzyża.
  • Między drugim a czwartym tygodniem od zakażenia — posiew kału — wskazaniem do tego badania pozostają jest biegunka, obecność krwi lub śluzu w kale oraz skurcze brzucha.
  • W najtrudniejszych przypadkach – posiew szpiku kostnego – daje on wynik dodatni nawet po rozpoczęciu antybiotykoterapii; jest to najbardziej czuła metoda, jednak dość inwazyjna (zabieg wymaga aspiracji szpiku kostnego).
  • W etapach późnych z ryzykiem pojawienia się powikłań — posiew płynu mózgowo-rdzeniowego.
  • W rzadkich przypadkach – posiew aspiratów dwunastniczych.

Opisane badania posiewowe to nic innego jak badania mikrobiologiczne umożliwiające wykrycie oraz identyfikację patogenów chorobotwórczych.

Posiewy te dzieli się na dwie grupy:

  1. Posiew bakteriologiczny — badanie bakteriologiczne.
  2. Posiew mykologiczny — badanie mykologiczne.
podstawowa diagnostyka duru brzusznego

© jarun011/Fotolia

Warto zaznaczyć, że przy badaniu krwi osób chorych można stwierdzić leukopenię, a u dzieci leukocytozę. Wraz z nimi obserwuje się podwyższone poziomy w wynikach prób wątrobowych, które jednoznacznie wskazują na zapalenie wątroby.

Wskazaniem do badania posiewowego jest sytuacja, w której dochodzi do podejrzenia zakażenia się chorobą, a więc w momencie, gdy występują jej objawy. Aby badanie dało pewny wynik, niezwykle istotne jest odpowiednie pobranie próbki materiału biologicznego. Dla przykładu przy posiewie krwi próbki powinny zostać pobrane z co najmniej dwóch różnych żył. Wynika to z zastosowania dwóch próbek, które zawierają dwa rodzaje podłoża hodowlanego — jedno ma umożliwić wykrycie bakterii tlenowych, drugie bakterii beztlenowych.

Po wykonaniu posiewu i zdiagnozowaniu, z jakim rodzajem bakterii ma się do czynienia, można wykonać antybiogram, który pozwala na ocenę wrażliwości danego patogenu na lek. Dopiero po połączeniu wyników z badań mikrobiologicznych oraz z antybiogramu lekarz podejmuje decyzję o tym, jak powinno przebiegać właściwe leczenie.