Kaszaki zwykle nie wywołują dużych dolegliwości i są głównie problemem kosmetycznym. Powstają one w strukturach gruczołu łojowego i mieszków włosowych. Produkowany przez organizm człowieka łój w prawidłowych warunkach wydostaje się na powierzchnię skóry natłuszczając ją, co stanowi jeden z elementów ochrony przed drobnoustrojami. Jeżeli jednak jego odpływ jest z jakiegoś powodu zakłócony, a produkcja łoju nadal trwa, to gromadzi się on w obrębie cysty wraz z komórkami naskórka oraz keratyną będącą jednym z białek budulcowych włosa. Powstała ten sposób masa jest miękka w dotyku, położona podskórnie i z czasem powiększa się. W jej obrębie obserwuje się zwykle ciemny punkt, który jest ujściem zablokowanego przewodu wyprowadzającego.

Dolegliwości związane z kaszakami mogą wystąpić u osób, u których zmiany zlokalizowane są w okolicy oka oraz narządów płciowych. Jeżeli pojawi się zaczerwienienie, świadczy to o wystąpieniu infekcji bakteryjnej i może wystąpić bolesność. Niezbędna jest wtedy konsultacja chirurgiczna, ponieważ w przeciwnym wypadku zakażenie będzie się rozprzestrzeniało i przybierało na sile obejmując okoliczne tkanki. Zależnie od pierwotnego położenia kaszaka i objętych przez niego struktur mogą wyniknąć groźne powikłania.

W przypadku wystąpienia zakażenia, podczas niewielkiego ucisku z torbieli wydostawać się może żółtawy lub białawy płyn o nieprzyjemnym zapachu. Zabieg wyciśnięcia bądź usunięcia zawartości powinien wykonać lekarz. Wykonanie tej czynności przez osobę, u której występuje zmiana zwiększa ryzyko zakażenia, a niedokładne usunięcie może być przyczyną nawrotu zmiany oraz powstania nieestetycznej i szpecącej blizny. Przyczyną pojawienia się zmian jest nieodpowiednia higiena skóry.

przyczyny kaszaka

© designua/Fotolia

Wśród przyczyn kaszaka wyróżnia się problemy hormonalne oraz zaburzenia w gruczołach łojowych

Jedną z przyczyn pojawiania się kaszaków są zaburzenia hormonalne. Dotyczy to głównie androgenów, przez co u osób w okresie dojrzewania wraz z trądzikiem skórnym pojawia się zwiększona liczba kaszaków. Na wzrost pojawienia się zmian mogą mieć również wpływ drobne urazy i uszkodzenia powstające na przykład podczas golenia. Ważna jest prawidłowa higiena skóry, a pomocne w zapobieganiu kaszakom może okazać się również złuszczanie naskórka. Należy mieć świadomość, że nieprawidłowo dobrane kosmetyki, kremy na bazie oleju, opalanie się (dotyczy to zwłaszcza osób starszych) oraz wszelkie uszkodzenia mieszków włosowych i gruczołów łojowych mogą mieć wpływ na powstanie kaszaka.

Do najważniejszych czynników ryzyka powstania kaszaka zalicza się zaburzenia pracy gruczołów łojowych. Wytwarzają one oleistą substancję pokrywającą powierzchnię skóry oraz włosów określaną jako sebum, a w wyniku stanów zapalnych, takich jak trądzik, mogą one zostać zatkane. Zamknięcie mieszka włosowego może także nastąpić przez pęknięcie gruczołu łojowego. W grupie zwiększonego ryzyka wystąpienia kaszaków są osoby mające schorzenia znamion podstawowych komórek. Ma tu znaczenie zatem także genetyka.

Analizując przyczyny kaszaka można podjąć działania mające na celu zmniejszenie ryzyka jego wystąpienia

Przyczyną wystąpienia kaszaka może być wystąpienie wady rozwojowej mającej swój początek już w okresie płodowym. Dochodzi tego w momencie, gdy komórki macierzyste skóry, włosów lub paznokci zostają zamknięte w komórkach innych tkanek. Wówczas dana osoba rodzi się z nieprawidłowo wykształconym lub zdeformowanym przewodem.

Ponieważ skłonność do występowania kaszaka przekazywana jest w genach, często nie mamy na nią żadnego wpływu. Możemy jednak zmniejszyć prawdopodobieństwo pojawienia się zmian. Należy przede wszystkim dbać o higienę skóry i regularnie złuszczać jej zrogowaciałą warstwę peelingami. Jest to pomocne w uniknięciu zaczopowania ujścia mieszka włosowego szczególnie u osób ze skłonnością do łojotoku. Jeżeli na ciele utworzył się kaszak, warto skorzystać z pomocy lekarskiej, ale nie należy obawiać się jego usunięcia.

główne przyczyny kaszaka

© HANK/Fotolia

Na kaszaki narażone są osoby z rzadko występującą chorobą genetyczną Gardnera lub z zespołem nabłoniaków. Innym czynnikiem mającym wpływ na wystąpienie tej zmiany jest defekt mieszków włosowych. Może on powstać na skutek różnych uszkodzeń skóry, takich jak urazy, otarcia oraz rany pooperacyjne, przez które komórki mieszków włosowych ulegają uszkodzeniu i dochodzi do ich zamknięcia.

Kaszak niewielkich rozmiarów nie jest bolesnym schorzeniem i nie utrudnia życia o ile nie powiększa swoich rozmiarów i znajduje się w niewidocznym miejscu. Dermatolog lub chirurg pomagają podjąć działania pozwalające na uniknięcie wtórnego nadkażenia i ewentualnego zezłośliwienia zmiany. Nie można ignorować miejsc zainfekowanych, szczególnie gdy kaszak występuje na twarzy i głowie, a zwłaszcza w okolicy oczodołów i zatok nosowych. Zmiany w takich lokalizacjach mogą być niebezpieczne, ponieważ zainfekowany może zostać nawet centralny system nerwowy.