Kaszak jest guzem skóry, czyli jedną z wielu form zmian chorobowych, jakie mogą wystąpić na ludzkim ciele. Nie do końca znana jest przyczyna jego powstawania, ale jest on zaliczany do nowotworów łagodnych i dotyka w głównej mierze ludzi młodych. Termin “kaszak” nie jest wszystkim znany, jednak faktycznie zmiana ta występuje u większości społeczeństwa. Wiele osób, u których się pojawi, nie jest świadomych czym ona jest i jak należy z nią postępować.

Wyróżnia się dwie grupy kaszaków. Pierwszą z nich są kaszaki, których powstanie jest uwarunkowane genetycznie. Drugą grupę stanowią natomiast kaszaki, które powstają w wyniku zaczopowania gruczołu łojowego. Kaszak nie jest zagrożeniem dla zdrowia, ale istnieje możliwość powstania w związku z jego istnieniem pewnych powikłań. Możliwe jest nadkażenie zmiany, co może doprowadzić do jej zezłośliwienia. Warto więc pokazać zmianę lekarzowi i ją usunąć.

kaszak

© Abeer/Fotolia

Powstanie kaszaka może być determinowane przez różne czynniki

Kaszak występuje zwykle na skórze głowy, tułowia, mosznie i wargach sromowych większych. Ma on formę guza koloru cielistego z lekko żółtym zabarwieniem i średnicy od kilku milimetrów do kilku centymetrów. Nazwa kaszak jest określeniem cysty naskórkowej lub torbieli łojowej, zastoinowej, która tworzy się w obrębie mieszków włosowych i gruczołów łojowych. Ponieważ jest to zmiana łagodna, budowa nie różni się zbytnio od budowy otaczających go zdrowych tkanek. Ściana kaszaka zbudowana jest z nabłonka wielowarstwowego płaskiego, a w środku wypełniony jest on substancjami łojowymi, komórkami naskórka oraz fragmentami mieszków włosowych. Pojawia się na ciele nagle i rozwija bardzo powoli, nawet przez okres kilku miesięcy. Zmiany te występują dosyć powszechnie, zwykle u osób w młodym wieku, w 3 i 4 dekadzie życia. Często dotykają młodzież w okresie dojrzewania w związku ze wzrostem poziomu hormonów płciowych odpowiedzialnych za rozwój gruczołów łojowych – występują wówczas wraz z trądzikiem uszkadzającym mieszki włosowe.

Występują różne typy kaszaków, a ponadto łato jest pomylić je z innymi zmianami skórnymi

Kaszak może pojawić się również w wieku późniejszym, ponieważ jego powstanie predysponują wszelkiego rodzaju mechaniczne uszkodzenia skóry oraz zaniedbania higieniczne. U mężczyzn występuje dwa razy częściej niż u kobiet. Czasami jego powstawanie łączone jest z ciemną karnacją, a badania przeprowadzone na pacjentach z Indii wykazały, że 63% pacjentów miało w torbieli zawarty pigment melaniny. Kaszak ma gładką powierzchnię, jest dobrze odgraniczony, niebolesny i przesuwalny wobec otaczającej skóry. Jego spoistość jest różna, kształtująca się od zmian miękkich do umiarkowanie twardych. Na powierzchni często ma widoczny ciemny punkt, który wskazuje na zaczopowany przewód mieszka włosowego. Wskutek samoistnego pęknięcia lub przez mechaniczne wyciśnięcie zawartość torbieli może się wydostać – ma ona żółte zabarwienie i specyficzny zapach.

kaszak choroba

© Photographee.eu/Fotolia

Jeżeli wystąpił stan zapalny, zawartość kaszaka może być ropna i cuchnąca. Zmiana, która uległa nadkażeniu bakteryjnemu może wywołać stany zapalne w otaczających tkankach. W początkowej fazie nie jest bolesna, jednak w momencie nadkażenia pojawia się ból i uczucie dyskomfortu – dochodzi wówczas także do pęknięcia cysty.

Zmiany w postaci drobnych, powierzchownych torbieli naskórkowych zwane prosakami również mogą się pojawiać, a ich lecznicze polega na nakłuciu i delikatnym wyciśnięciu. Torbiele o większych rozmiarach opróżniane są chirurgicznie przez nacięcie zmiany skalpelem lub też usuwane są w całości. Zapobiega to nawrotom. Jeżeli torbiel jest zakażona dodatkowo w miejscu jej wycięcia zakłada się sączek i stosuje antybiotyk przez 7-10 dni.

Kaszaki dzieli się na prawdziwe i rzekome. Kaszak prawdziwy powstaje w wyniku wnikania w głąb skóry komórek, które powinny znajdować się na powierzchni. Proces ten zachodzi podczas rozwoju płodowego i jest uwarunkowanym defektem skórnym. Z kolei kaszak rzekomy rozpoznaje się po zaczopowanym ujściu widocznym gołym okiem. Po naciśnięciu wydobywa się z niego tłusta substancja o nieprzyjemnym zapachu. Przyczyną wystąpienia takiej zmiany bywa na przykład nieprawidłowa higiena skóry.