Nowotwory tarczycy wywodzą się z komórek gruczołu tarczowego. Wśród nich zdecydowaną większość, około 90%, stanowią zmiany łagodne – gruczolaki. Rak tarczycy należy do rzadkich nowotworów. Wśród nich wyróżnia się 4 główne typy: brodawkowaty, pęcherzykowy, rdzeniasty i anaplastyczny.

Rak pęcherzykowy oraz brodawkowaty to najczęstsze nowotwory tarczycy. Określa się je mianem “dobrze zróżnicowanych”. Łączy je to, że rosną wolną, mają tendencję do nawrotów i lepiej rokują w przypadku osób poniżej 45. roku życia. Rak rdzeniasty ma zwykle dobre rokowania, jeśli ogranicza się do gruczołu tarczowego, natomiast nieco gorzej sytuacja wygląda w przypadku przerzutów. Ten rodzaj nowotworu może mieć charakter dziedziczny, dlatego osoby, w których rodzinie został on stwierdzony, powinny poddać się diagnostyce genetycznej oraz ewentualnie operacji profilaktycznej. Rak anaplastyczny rośnie bardzo szybko i źle reaguje na leczenie. Jest to nowotwór zaliczany do najbardziej złośliwych i pojawia się zwykle w wieku 70-80 lat. Rak rdzeniasty i anaplastyczny występują u około 5-10% osób.

rak tarczycy

© freshidea/Fotolia

Rak tarczycy - statystyki dotyczące choroby

Rak tarczycy jest dość rzadkim nowotworem złośliwym i stanowi on ok. 1% ze wszystkich nowotworów złośliwych. Wśród przyczyn, które prowadzą do jego powstania, wskazuje się m.in. niedobór albo nadmiar jodu. Same objawy nowotworu tarczycy nie są charakterystyczne, a leczenie odbywa się operacyjnie.

Raki tarczycy stanowią 1/5 nowotworów złośliwych, które są rozpoznawane u młodych i dorosłych ludzi (czyli w grupie między 20. a 40. rokiem życia). W przypadku kobiet diagnozuje się go trzy razy częściej niż u mężczyzn – stanowi on dziewiąty najczęściej rozpoznawany nowotwór złośliwy u kobiet. U dzieci stanowi on jedną trzecią zachorowań na raka. Jak wynika z szacunków, rak tarczycy może w Polsce dotykać nawet 3,5 tysiąca osób w każdym wieku. Ponad 90% przypadków udaje się wyleczyć – wpierw jednak nowotwór musi zostać zdiagnozowany. Nowotwory tarczycy, odpowiednio wcześnie rozpoznane, dają bardzo duże szanse na pełne wyleczenie.

Rak tarczycy może przybierać różne postaci

Rak brodawkowaty tarczycy występuje najczęściej i stanowi ponad połowę nowotworów dotykających tarczycę. Uważa się go za najłagodniejszą postać, ponieważ jego wzrost jest powolny, a przebieg kliniczny łagodny. Występuje zazwyczaj u młodych osób i dwukrotnie częściej u kobiet. Rak brodawkowaty przyjmuje często postać wieloogniskową i rzadko przekracza torebkę gruczołu tarczowego. Nowotwór ten może dawać przerzuty do regionalnych węzłów chłonnych. Rak brodawkowaty może mieć przebieg bezobjawowy lub też przyjąć postać raka utajnionego, który wykrywany jest przypadkowo w trakcie badań gruczołu usuniętego z powodu wola. Nowotwór ten o średnicy poniżej 1 cm określany jest jako mikrorak tarczycy.

Rak pęcherzykowy stanowi około 20% nowotworów złośliwych dotykających tarczycę. Pojawia się on najczęściej u osób między 40. a 50. rokiem życia oraz u tych, którzy mieszkają w obszarach cechujących się niedoborem jodu. Jego rozrost jest powolny i przerzuty daje zwykle do kości oraz płuc poprzez układ krwionośny. Najczęściej występuje pod postacią pojedynczego guza. W formie inwazyjnej nacieka on torebkę, miąższ gruczołu oraz naczynia krwionośne – odróżnia go to od raka brodawkowatego.

Rak rdzeniasty stanowi około 5% wszystkich nowotworów dotykających tarczycę. Zazwyczaj dotyka on osoby po 50. roku życia, przyjmuje formę wieloogniskową i rozwija się powoli w obu płatach gruczołu tarczowego. Jego drogami rozprzestrzeniania są drogi limfatyczne i daje on przerzuty do węzłów chłonnych szyi oraz śródpiersia. Przerzuty rozprzestrzeniające się przez krew najczęściej umiejscawiają się w kościach, wątrobie oraz płucach. Rak rdzeniasty tarczycy może współistnieć wraz z innymi nowotworami gruczołów dokrewnych.

Rak rdzeniasty znany jest w dwóch typach:

  • rak rdzeniasty tarczycy sporadyczny – stanowi on około 75% przypadków tego typu raka,
  • rak rdzeniasty tarczycy uwarunkowany genetycznie – jest on dziedziczny i stanowi on około 25% przypadków tego typu nowotworu.

Rak anaplastyczny to nowotwór cechujący się wysokim stopniem złośliwości i bardzo złym rokowaniem (często przy braku możliwości radykalnego leczenia). Stanowi on od 5-10% wszystkich nowotworów gruczołu tarczowego. Najczęściej dotyka osoby w 4 dekadzie życia i później. Nowotwór ten rozwija się w obu płatach tarczycy oraz nacieka sąsiednie tkanki. Przerzuty pojawiają się szybko i dotykają po równi regionalne węzły chłonne, a poprzez krew docierają do płuc, kości i mózgu.

choroba rak tarczycy

© CLIPAREA.com/Fotolia

Do nowotworów dotykających gruczoł tarczowy zaliczają się: chłoniaki, mięsaki, włókniakomięsaki i przerzuty z innych organów. W przypadku ok. 10% pacjentów chorujących na wol guzkowy, w usuniętym miąższu tarczycy stwierdza się obecność raka (inaczej raka utajonego).

Przerzuty innych nowotworów do tarczy stanowią aż około 5% wszystkich nowotworów złośliwych gruczołu tarczowego. Rokowania są bardzo niekorzystne z uwagi na zaawansowanie nowotworu pierwotnego – przerzuty następują na drodze krwi. Przerzuty do tarczycy może dać rak nerki, płuca, piersi, jajnika oraz czerniaka.

Przeczytaj również:     Tachykardia Balizm-leczenie