Rak trzustki należy do najniebezpieczniejszych nowotworów. Ryzyko zachorowania na niego rośnie wraz z wiekiem. Dodatkowo w przypadku części ludzi może zostać ono podniesione przez niezdrowy tryb życia. Na obszarze Polski co roku odnotowuje się około 3000 nowych zachorowań. W ostatnim czasie coraz więcej mówi się o nowotworze trzustki, którego rozwój uwarunkowany jest niekontrolowanym wzrostem komórek w obrębie tegoż narządu. Rak trzustki nie należy do grupy najczęściej występujących nowotworów złośliwych wśród ludzkiej populacji — jak wynika z badań, stanowi on jedynie 2% wszystkich tego typu chorób. Należy on jednak do  odmian nowotworów, które najczęściej doprowadzają do zgonu.

Wczesne zdiagnozowanie choroby utrudnione jest z uwagi na jej mało charakterystyczny przebieg. Często rak ten przez długi okres nie daje żadnych objawów, a gdy się one pojawiają, to na skuteczne leczenie jest już za późno. Złe rokowania wynikają więc właśnie ze specyfiki tejże choroby. Również samo leczenie jest bardzo trudne oraz rzadko kończy się ono pełnym sukcesem. Za niepowodzenia terapii odpowiedzialny jest brak dobrych metod pozwalających wcześnie wykryć raka trzustki.

Wśród dolegliwości wiążących się z tą chorobą należy wymienić:

  • bóle brzucha;
  • nudności;
  • wymioty;
  • biegunki lub zaparcia;
  • stany podgorączkowe.
rak trzustki

© 7activestudio/Fotolia

Dlaczego rak trzustki jest tak trudny do zdiagnozowania?

Zdarza się, że guz, rosnąc, zaczyna naciskać na kręgosłup i powoduje jego ból. Rzadko jednak jest to od razu łączone z samym rakiem. Brak jest równocześnie testów oraz badań diagnostycznych (takich jak mammografia przy raku piersi), które pozwoliłyby na wykrycie nowotworu już na wczesnym etapie. W efekcie rak ten diagnozowany jest najczęściej dopiero w zaawansowanym stadium. Niestety trudności wiążące się z tą chorobą nie kończą się na tym — sam nowotwór jest trudny do leczenia. Operacja usunięcia guza trzustki przynosi dobre efekty, dzięki którym chorzy żyją nawet kilka lat od rozpoznania choroby. Warunkiem powodzenia jest wykonanie zabiegu na samym początku jej rozwoju. Brak jest również dobrej metody leczenia nowotworu — chociaż stan badań wciąż się zmienia.

Niedawno zarejestrowano na terenie UE (a co ważniejsze w Polsce) nowy lek — nab-paklitaksel, który to dociera wraz z krwią do guza i próbuje go zniszczyć. Lek ten nie unicestwia guza, ale znacząco go osłabia. Sprawia to, że średnio chorzy żyją 8,5 miesiąca, a nie 6,7 miesiąca, jak pacjenci, którzy nie przyjmują tego leku. Zmiana ta jest przełomowa — od ponad 30 lat nie pojawił się żaden nowy lek dla chorych na raka trzustki. W Polsce chorzy często zaczynają leczenie nie tam, gdzie powinni i dostają samą chemioterapię zamiast chemioterapii skojarzonej z radioterapią. Prowadzi to do utraty szansy na dłuższe życie.

Rak trzustki to nowotwór o wysokim wskaźniku umieralności

Umieralność u osób ze zdiagnozowanym rakiem trzustki jest wysoka, a ich życie trwa średnio pół roku. Tylko 6% chorych na ten nowotwór przeżywa okres 5 lat. Jedynie kilka procent pacjentów żyje dłużej niż pięć lat — pozostali chorzy umierają w ciągu roku lub dwóch od momentu postawienia diagnozy. Jak podkreślali naukowcy, którzy brali udział w kongresie onkologicznym (który odbył się w Barcelonie w czerwcu 2016 roku), jest to jeden z nielicznych (jak nie jedyny) nowotworów, przy którym śmiertelność nie maleje, a samych chorych wciąż przybywa. Według Margaret Tempero z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Francisco nowotwór ten w najbliższych latach w krajach rozwiniętych może stać się drugim najczęstszym zabójcą wśród nowotworów złośliwych oraz przewyższyć liczebnie takie raki jak piersi oraz jelita grubego.

rak trzustki choroba

© freshidea/Fotolia

Rak trzustki nie należy do grupy najczęściej występujących nowotworów złośliwych wśród ludzkiej populacji — jak wynika z badań, stanowi on jedynie 2% wszystkich tego typu chorób. Należy on jednak do nowotworów, które najczęściej doprowadzają do zgonu.

Wśród nowotworów złośliwych trzustki można wyróżnić dwie główne grupy. Szacuje się, że niemal 95% złośliwych chorób nowotworowych rozwijających się w trzustce to raki gruczołowe (określane również jako gruczolakoraki), które wywodzą się z części zewnątrzwydzielniczej (czyli: odpowiedzialnej za produkcję soku trzustkowego, który uwalniany jest do światła jelita cienkiego — dokładniej do dwunastnicy) i służącego przy procesie trawienia pokarmu.

Dużo rzadsze są nowotwory trzustki powstające w jej części wewnątrzwydzielniczej (czyli dokrewnej). Guzy, które kwalifikuje się do tej grupy, rozwijają się na bazie komórek, które produkują hormony (przede wszystkim insulinę oraz glukagon), a więc główne elementy mechanizmów regulujących stężenie glukozy we krwi.