Ropień (łac. abscessus) jest ostro odgraniczonym zbiorowiskiem ropy w przestrzeni tkankowej i objawia się silnym bólem. Do przyczyn ropnia zaliczamy wywołane beztlenowcami i gronkowcami zakażenie mieszane. Wskutek rozpuszczenia mas martwiczych i bakterii przez makrofagi i granulocyty powstaje ropa. Następnie granulocyty i makrofagi ulegają lizie, co skutkuje uwolnieniem do otoczenia aktywnych form enzymów proteolitycznych. Gronkowce oraz paciorkowce zaliczamy do najczęstszych przyczyn ropnia, który może być umiejscowiony w tkankach miękkich lub kościach. Objawy ropnia zależą od jego lokalizacji.

Do najczęstszych lokalizacji i typów ropni należą:

  • ropień języka;
  • ropień zęba – ropień okołowierzchołkowy, podokostnowy, podśluzówkowy;
  • ropień wątrobowy;
  • ropień Brodiego;
  • robień płuca;
  • ropień mózgu;
  • zapalenie wyrostka sutkowatego;
  • ropień podprzeponowy.

Jeśli ropień zlokalizowany jest w pobliżu powłok ciała, można go zdiagnozować po zaczerwienieniu, uciepleniu, bólu oraz chełbotaniu (wyczuwalnemu pod palcami przesuwaniu się płynu). Ropień to schorzenie częste, charakteryzujące się szczególnie miejscowym ropnym zapaleniem. Ropień jest nieestetyczny i powoduje ból, którego nasilenie zależy od lokalizacji. Schorzenie to może być niekiedy niezwykle niebezpieczne.

ropień

©Stefano Garau/Fotolia

Ropień jest bolącym i miękkim wykwitem, wypełnionym – jak sama nazwa wskazuje – ropą

Jego kolor jest ciemnoczerwony lub siny, nie ma reguły co do jego wielkości. Dlaczego znajduje się w nim ropa? Tworzy się ona wskutek rozpuszczenia mas martwiczych przez makrofagi i granulocyty. Bardzo często myli się ropnie z ropniakami – w przypadku tych drugich ropa znajduje się w naturalnych jamach ciała, a nie tych nowo uformowanych.

Ropień powstaje jako pewnego rodzaju mechanizm obronny organizmu, który broni się przed rozprzestrzenianiem się czynnika zakaźnego. Dzięki reakcji zapalnej, pojawiającej się po zadziałaniu ciała obcego lub czynnika zakaźnego, powstaje ropa – gęsty, mętny i żółtozielony płyn złożony z bakterii, neutrofilów i obumarłych komórek.

Najczęstszą przyczyną powstawania ropnia jest działanie bakterii paciorkowca lub gronkowca. W początkowej fazie organizm zwalcza bakterie sam, przez co powstaje ukrwiony obrzęk z ropną i galaretowatą treścią będący rezultatem działania rozpadu komórek immunologicznych w ognisku zapalnym. Cechą charakterystyczną ropnia jest fakt, że nie istnieje wyraźna granica między zdrową tkanką a infekcją. Do niebezpiecznych ropni zaliczamy te zlokalizowane głęboko, gdyż wskutek pęknięcia ich zawartość może zainfekować inne tkanki.

Ropień może wystąpić zarówno w kościach, jak i w tkankach miękkich. Objawy ropnia zależą od miejsca, w jakim się znajduje. Bardzo rzadko ropnie wchłaniają się samoistnie, mogą natomiast rosnąć, uciskając na inne tkanki. Obecności ropnia towarzyszyć może gorączka, zapalenie węzłów chłonnych, dreszcze i ogólne złe samopoczucie.

Najczęstszymi rodzajami ropni są ropnie podskórne i ropnie skórne. Inne rodzaje ropnia to m.in.:

  • Ropień mózgu– objawia się przewlekłym bólem głowy, wymiotami, nudnościami, kłopotami ze wzrokiem oraz dezorientacją. Przyczyną mogą być przewlekłe infekcje dróg oddechowych, wady serca, wady krążeniowo-naczyniowe, nieleczona próchnica, zapalenie zatok, zapalenie ucha środkowego i urazy głowy.
  • Ropień odbytu– może być umiejscowiony płytko lub głęboko. Cechuje się wysoką bolesnością i często powoduje problemy w trakcie siadania, kaszlu lub oddawania kału. Najczęściej cierpią na niego osoby z problemami jelitowymi. Ropień wymaga regularnej higieny i zmiany diety w celu unikania zaparć – pomocne jest również stosowanie nasiadówek.
  • Ropień migdałków – w leczeniu stosowany jest drenaż, niekiedy niezbędne jest usunięcie migdałków. Po przebytym ropniu migdałków należy pamiętać o odpowiedniej higienie jamy ustnej.
  • Ropień przyzębia– wiąże się z koniecznością zastosowania leczenia kanałowego i antybiotykoterapii.

Leczenie ropnia zależy od tego, w jakim miejscu się znajduje. Podczas zabiegu nacina się miejsce zapalne i usuwa źródło zakażenia wraz z ropną zawartością.

 

ropień choroba

©pakenee/Fotolia

Leczeniu towarzyszy terapia przeciwbólowa i przeciwzapalna, z którą wiąże się również podanie antybiotyku. Zabiegi chirurgiczne poprzedzone są dodatkowymi badaniami. Jeśli ropień jest głęboki i duży, lekarz zakłada pacjentowi specjalny dren, dzięki któremu ropa może wypływać.

Może dojść również do samoistnego otwarcia się ropnia, który albo opróżni swoją zawartość na zewnątrz organizmu (jeśli zlokalizowany jest na naskórku), albo jego treść znajdzie się w jelitach (w przypadku ropnia wątrobowego). Należy pamiętać, że samoistne oczyszczenie się ropnia nie oznacza jego zniknięcia ani wyleczenia.

Jeśli podejrzewasz wystąpienie ropnia, zgłoś się do lekarza, który podejmie odpowiednie kroki. Chory, który będzie zwlekał z wizytą u lekarza, może narazić się na rozprzestrzenienie się zmiany chorobowej.