Rzeżączka (łac. gonorrhoea – nasieniotok) określana również jako wiewiór lub tryper jest chorobą zakaźną, najczęściej przenoszoną drogą płciową. Źródłem zakażenia jest chora osoba lub przedmioty codziennej higieny, których chory używał. Rzeżączka jest bardzo powszechną chorobą i może współwystępować z innymi schorzeniami przenoszonymi tą samą drogą. Czynnikiem etiologicznym choroby jest Gram-ujemna bakteria – dwoinka rzeżączki (Neisseria gonorrhoeae) – ale nie wiadomo dokładnie, kiedy powstały pierwsze jej szczepy. Przyczyniają się one do zarażenia chorobą i jej rozwoju. Schorzenie to jest coraz bardziej powszechne, niestety nie ma możliwości prowadzenia statystyk zakażeń, ponieważ u kobiet w 50% przypadków zachorowań rzeżączka nie daje początkowo żadnych objawów. Kolejna trudność wynika z faktu, że dolegliwość ta stanowi dla osób zarażonych przeważnie wstydliwy problem i zazwyczaj nie ujawniają one informacji o swojej chorobie.

Rzeżączka nie jest chorobą współczesną, znana jest od bardzo dawna. Już w starożytności pojawiły się wzmianki o niej. W dawnych czasach ze schorzeniem radzono sobie bardzo brutalnie chorych eksterminowano lub zmuszano do kwarantanny. Brak wiedzy na temat choroby powodował również błędne przekonania na temat jej objawów, uważano na przykład, że rzeżączka to po prostu męskie polucje nocne i upławy kobiece. Do dzisiaj jest ona chorobą bardzo często występującą i obecnie stała się istotnym problemem społecznym.

rzeżączka

© kei907/Fotolia

NIE WOLNO LEKCEWAŻYĆ OBJAWÓW RZEŻĄCZKI

Na zakażenie rzeżączką narażeni są i dorośli, i dzieci. Noworodki mogą nabyć tę chorobę już w trakcie porodu od chorej matki. Jest ona dla nich szczególnie niebezpieczna, ponieważ prowadzi do gonokokowego zapalenia spojówek i może być przyczyną trwałego uszkodzenia wzroku. Rzeżączką można się zarazić również, używając zainfekowanej gąbki do mycia, ręcznika lub korzystając z tej samej toalety co osoba chora.

Nie wolno lekceważyć tej choroby, ponieważ może ona spowodować powstanie zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn wielu różnego rodzaju uszczerbków na zdrowiu, być przyczyną bezpłodności, a przypadku zaistnienia ciąży pozamacicznej  nawet zgonu. Niepodjęcie leczenia lub zastosowanie niewłaściwych metod może mieć zatem dla chorego bardzo bolesne konsekwencje, zwłaszcza w sytuacji, gdy dojdzie do zakażenia przewlekłego.

Leczenie choroby odbywa się przy pomocy antybiotyków, zwykle Cefiksymu oraz Azithromycinu, ale bakterie ją wywołujące stają się na nie odporne, co zapobiega rozprzestrzenianiu się schorzenia. Wraz z rzeżączkowym zapaleniem szyjki macicy u kobiet występuje zwykle także rzeżączkowe zapalenie cewki moczowej. U pań objawy są przeważnie łagodniejsze niż u mężczyzn, ale za to częściej obserwuje się u nich podrażnienie szyjki pęcherza moczowego, co ma związek z długością cewki moczowej. Zapalenie cewki moczowej jest schorzeniem wyjątkowo mało komfortowym i znacznie utrudniającym codzienne funkcjonowanie. Jego objawem jest intensywny ból podczas oddawania moczu oraz krwawienie z cewki moczowej.

Rzeżączka prowadzi do powstania szeregu innych, trudnych w leczeniu schorzeń

U 20% chorych kobiet występuje również rzeżączkowe zapalenie gardła. Jest ono częstsze niż u mężczyzn heteroseksualnych, ale też znacznie rzadsze niż u mężczyzn homoseksualnych. Do zakażenia dochodzi poprzez kontakt bezpośredni, głównie przez fellatio, z mężczyzną mającym rzeżączkę narządów moczowo-płciowych. Teoretycznie istnieje możliwość zakażenia przez anilingus z mężczyzną mającym rzeżączkę odbytu, ale zdarza się także przeniesienie zakażenia za pomocą rąk z okolicy anogenitalnej pacjentki bądź partnera podczas masturbacji, fistingu klasycznego, fistingu analnego i pettingu. Zakażenie przez pocałunek nie jest natomiast możliwe. Objawy rzeżączkowego zapalenia gardła nie różnią się od objawów zapalenia gardła występujących u mężczyzn hetero- i homoseksualnych.

Rzeżączkowe zapalenie spojówek występuje bardzo rzadko u obu płci. Do zarażenia może dojść jedynie poprzez kontakt bezpośredni, np. poprzez przeniesienie bakterii z okolicy anogenitalnej lub gardła samej pacjentki lub jej partnera za pomocą rąk. Możliwe jest to także podczas kontaktu oralnego (fellatio), w sytuacji, gdy nasienie trafi do worka spojówkowego. Objawy są takie same jak w przypadku rzeżączki u mężczyzn heteroseksualnych.

rzeżączka choroba

© toeytoey/Fotolia

Na zakażenie rzeżączką narażeni są i dorośli, i dzieci. Noworodki mogą nabyć tę chorobę już w trakcie porodu od chorej matki. Jest ona dla nich szczególnie niebezpieczna.

Rzeżączka powoduje dodatkowo szereg innych, trudnych w leczeniu schorzeń. U mężczyzn może pojawić się zapalenie gruczołu krokowego oraz najądrza, którego objawem jest ból i konieczność częstego oddawania moczu. U kobiet natomiast dochodzi do zapalenia błony śluzowej macicy. Objawem jest wystąpienie gorączki i bólu w podbrzuszu oraz w dole pleców. Pojawiają się plamienia, bardzo zaburzony jest cykl menstruacyjny w którym krwawienia są nie tylko obfite, ale również bardzo długie. Choroba dotyka nie tylko układu rozrodczego i moczowego, ale także stawów – może pojawić się zapalenie stawu kolanowego oraz łokciowego.

Przeczytaj również:     ADHD-przebieg autyzm-leczenie