Tachykardia, czyli częstoskurcz (łac. tachycardia) ma miejsce, gdy przyspieszenie akcji serca wynosi powyżej 100 uderzeń na minutę. Taki stan nie zawsze jest objawem choroby i nie ma powodów do niepokoju, jeżeli bicie serca przyspiesza z powodu gorączki, wysiłku fizycznego, spożycia alkoholu lub silnych emocji. Dopóki akcja serca nie przekracza istotnie 100 uderzeń na minutę i rytm pracy jest miarowy, przyspieszenie w takich sytuacjach uważa się za normę. Jeżeli jednak serce bije jak oszalałe i powoduje odczucie jakby chciało wyrwać się z piersi, można podejrzewać tachykardię. Objawom tym mogą towarzyszyć jeszcze inne uciążliwe dolegliwości, takie jak duszność, zawroty głowy, ból w klatce piersiowej, nadmierne pocenie się, a nawet utrata przytomności.

 

tachykardia choroba

© vege/Fotolia

TACHYKARDIA MOŻE ZOSTAĆ ROZPOZNANA NA PODSTAWIE ZMIAN W RYTMIE PRACY SERCA

Tachykardia jest objawem, który może być wywołany przez różne przyczyny. Za normę u osób dorosłych uznaje się pracę serca w spoczynku z częstością 60 – 100 uderzeń na minutę. Jeżeli rytm serca przekracza tą częstotliwość, można mówić o wystąpieniu tachykardii. Podczas częstoskurczu impulsy pobudzające skurcze serca nie są wytwarzane w węźle zatokowym, lecz pochodzą z innych miejsc w sercu. Szybkie i często chaotyczne skurcze nie pozwalają na prawidłowe napełnianie się komór krwią pomiędzy skurczami, co powoduje zmniejszenie się wydolności serca, a w skrajnych przypadkach nawet całkowite zatrzymanie krążenia.

W przypadku dzieci obowiązują inne normy, ponieważ ich częstość pracy serca uzależniona jest od wieku. Zbyt szybkie bicie serca ma miejsce, kiedy zostanie przekroczona górna granica normy dla danego przedziału wiekowego. Częstość pracy serca wrasta stopniowo od pierwszego dnia życia, maksimum osiąga między pomiędzy pierwszym, a drugim miesiącem życia osiągając około 150-160 uderzeń na minutę i następnie zwalnia. W przypadku dzieci obowiązują następujące wartości uznawane za normę:

– 120-125 uderzeń na minutę w wieku 1-3 lat,

– około 100 uderzeń na minutę w wieku 3-5 lat,

– 80-98 uderzeń na minutę w wieku 5-8 lat,

– około 80 uderzeń na minutę w wieku 8-12 lat,

– około 75 uderzeń na minutę w wieku 12-16 lat.

Przekroczenie tych progów może sugerować wystąpienie choroby.

Wyróżnić można różne typy tachykardii niosące ze sobą nieco inne objawy

Częstoskurcz ma różne typy. Wyróżnia się tachykardię zatokową, częstoskurcz nadkomorowy i częstoskurcz komorowy.

Akcja serca przyspiesza najczęściej z powodu zdenerwowania lub wysiłku fizycznego powodując tzw. tachykardię zatokową (łac. tachycardia sinusalis). Jest to przyspieszenie fizjologicznego rytmu serca, zwanego też rytmem zatokowym, nadawanego przez węzeł zatokowy do powyżej 100 uderzeń na minutę. Tachykardia zatokowa może być również prawidłową reakcją organizmu w sytuacji, gdy pojawia się zwiększone zapotrzebowanie metaboliczne organizmu lub zachodzi konieczność podtrzymania lub podwyższenia wysokości ciśnienia tętniczego. Warunkiem rozpoznania tachykardii zatokowej jest występowanie prawidłowych pobudzeń serca, a jedynym obserwowanym odchyleniem jest przyspieszenie jego rytmu.

Częstoskurcz nadkomorowy (łac. tachycardia supraventricularis; ang. supraventricular tachycardia, SVT) jest szybkim rytmem serca pochodzącym z przedsionków lub węzła przedsionkowo-komorowego o częstotliwości większej niż 100 u/min. W zapisie EKG wąski zespół QRS, załamek P nieprawidłowy, może być przed zespołem albo po zespole QRS lub ukryty w załamku T, dlatego czasami nie jest zidentyfikowany (“brak załamka P”).

Częstoskurcz komorowy (łac. tchycardia ventricularis; ang. ventricular tachycardia, VT) jest natomiast zaburzeniem rytmu serca polegającym na wystąpieniu nieprawidłowej, przyśpieszonej czynności skurczowej serca pochodzącej z ośrodka ektopowego zlokalizowanego w mięśniu komór serca. Można go rozpoznać podczas wykonania badania EKG, jeżeli występuje w nim trzy lub więcej następujących po sobie komorowych pobudzeń przedwczesnych z częstością powyżej 100 uderzeń na minutę.

tachykardia

© Kalinovskiy/Fotolia

W sytuacji pojawienia się zaburzeń rytmu serca, należy jak najszybciej zgłosić się do lekarza. Niezwłocznie powinny zostać wykonane badania, które pozwolą stwierdzić, czy jest to niegroźny objaw wywołany aktualnym stanem pacjenta, czy też początek choroby niosącej ze sobą groźne powikłania.

Jednym z podstawowych badań wykorzystywanych przy rozpoznawaniu tachykardii jest EKG. Pozwala ono odróżnić fizjologiczne przyspieszenia rytmu do wartości ponad 100 u/min od patologicznego, a rozpoznanie nie opiera się jedynie na częstości rytmu, ale również na zmianie rodzaju rytmu na patologiczny.

Przeciwieństwem tachykardii jest bradykardia. Ponadto wyróżnić można jeszcze tachyarytmię – jest to podwyższone tętno, przy którym akcja serca nie jest miarowa i dochodzi do dodatkowych skurczy pewnych części serca, zwykle przedsionków.

Przeczytaj również:     Półpasiec-objawy Jaskra-przyczyny