Trądzik młodzieńczy, trądzik pospolity (łac. Acne vulgaris) jest przewlekłą chorobą skóry pojawiającą się w wieku dojrzewania i dotykającą prawie ¾ nastolatków. Występuje najczęściej na środkowej części twarzy: brodzie, czole, nosie, ale może pojawić się także na dekolcie, szyi, plecach i górnej części klatki piersiowej. Objawami trądziku są zaskórniki, grudki i krostki zwane wągrami lub pryszczami. Ma różne stopnie nasilenia, u jednych przebiega dosyć łagodnie, w postaci zaledwie kilku zaskórników, u innych z kolei w postaci bardzo bolesnych, ropnych zmian zapalnych. Występuje zarówno u dziewcząt, jak i u chłopców, w równym stopniu. Objawy trądziku są nieestetyczne wizualnie, przez co często jest on źródłem kompleksów i powodem żartów wśród młodzieży. Bywa ignorowany, chociaż niezwykle ważne jest odpowiednie zdiagnozowanie go i podjęcie leczenia. W niektórych przypadkach zaniedbany trądzik może pozostawić widoczne blizny na całe życie.

Mimo że trądziku trudno jest się pozbyć, dzięki ogromnemu postępowi medycyny, który miał miejsce w ciągu ostatnich lat, jego leczenie stało się skuteczne. Każdy pacjent może reagować na inny lek, dlatego w celu dobrania odpowiedniego farmaceutyku konieczne jest spersonalizowanie leczenia u specjalisty dermatologa.

trądzik młodzieńczy

© Picture Factory/Fotolia

Mechanizm powstawania trądziku młodzieńczego

Trądzik młodzieńczy, zwany też pospolitym, jest najczęściej występującą odmianą trądziku. Pojawia się, gdy w okresie dojrzewania dochodzi do zmian hormonalnych w organizmie. Za powstawanie trądziku odpowiedzialne są hormony androgeny. To pod ich wpływem pobudzone zostają czynności gruczołów łojowych. Dochodzi do stanu zapalnego mieszków włosowych i produkujących łój gruczołów, które połączone są z włosem. Mieszki znajdujące się na twarzy, plecach, górnej części klatki piersiowej charakteryzują się specyficznymi cechami. W okolicach tzw. porów, czyli widocznych na powierzchni skóry otworków, wyrastają delikatne, czasem zupełnie niewidoczne włosy, a gruczoły łojowe produkują widoczną na powierzchni skóry wydzielinę zwaną łojem. Wzmożone rogowacenie komórek przewodu wyprowadzającego gruczołów łojowych skóry powoduje nakładanie się na siebie warstw zrogowaciałego naskórka. Warstwy te zamykają ujście przewodu wyprowadzającego. Takie zablokowane czopem łoju i zrogowaciałych komórek ujście nazywane jest zaskórnikiem. Jest on niezapalną postacią trądziku.

W środowisku łoju i zrogowaciałego naskórka bakterie, które zawsze są obecne na powierzchni skóry, mają bardzo dobre warunki rozwoju i wywołują proces zapalny. Może on spowodować pękniecie ściany przewodu wyprowadzającego gruczołu łojowego i rozwój zapalenia w jego okolicy. Obserwujemy wtedy powstawanie dużych, czerwonych i bolesnych grudek. Niezwykle ważna jest właściwa pielęgnacja skóry.

Proces powstawania trądziku młodzieńczego ma cztery etapy

Można wymienić cztery podstawowe zjawiska prowadzące do zmian chorobowych w trądziku młodzieńczym. Jest to nadmierna produkcja i powstanie zmian w składzie łoju. Kolejnym zjawiskiem są zaburzenia w prawidłowym wzroście i mnożeniu się komórek wyścielających przewód wyprowadzający gruczołu łojowego. Następnie dochodzi do namnażania bakterii, szczególnie z gatunku Propionibacterium acnes. Jako ostatnie zjawisko wyróżniamy powstanie odczynu zapalnego.

Przyczyny trądziku to w 80% przypadków czynniki genetyczne. Jeżeli w rodzinie pacjenta występowały zachorowania na trądzik to prawdopodobieństwo zachorowania przez kolejną osobę zwiększa się wielokrotnie. Elastyczność skóry, rodzaj cery, czy też jej kolor zależą głównie od genów, jakie odziedziczyliśmy od rodziców, mniej natomiast od zabiegów pielęgnacyjnych, jakie codziennie wykonujemy. Chociaż stan skóry zdradza zwykle nasz wiek, sposób odżywiania oraz ilość snu, to nie oznacza to absolutnie, że osoby z cerą trądzikową, zanieczyszczoną, prowadzą niewłaściwy, szkodliwy dla swojej cery tryb życia. Za efekt takiego, a nie innego wyglądu są odpowiedzialne zaburzenia hormonalne, a nie stosowanie używek czy też wykonywanie niewłaściwego oczyszczania twarzy.

trądzik młodzieńczy 2

© soupstock/Fotolia

Mimo że trądziku trudno jest się pozbyć, dzięki ogromnemu postępowi medycyny, który miał miejsce w ciągu ostatnich lat, jego leczenie stało się skuteczne. Każdy pacjent może reagować na inny lek, dlatego w celu dobrania odpowiedniego farmaceutyku konieczne jest spersonalizowanie leczenia u specjalisty dermatologa.

Kłopoty z trądzikiem dotykają nie tylko nastolatków. U niektórych osób również w wieku dwudziestu czy trzydziestu lat mogą pojawić się wywołujące go zaburzenia hormonalne. Zwykle objawy mają taką samą formę i występują w tych samych miejscach co w wieku dojrzewania i również nie należy ich lekceważyć.