Do tej pory nie udało się wykazać, aby jakakolwiek ze stosowanych metod terapeutycznych korzystnie wpływała na przebieg włóknienia płuc. Włóknienie to proces nieodwracalny i przed zgonem może ochronić chorego jedynie przeszczep płuc. Rozwiązania tego nie stosuje się jednak zbyt często. Najczęściej wybiera się leczenie objawowe mające poprawić jakość życia chorego. Samoistne zapalenie płuc to choroba nieuleczalna i nie udowodniono, by stosowane metody lecznicze mogły zmieniać przebieg choroby. Nie oznacza to jednak, że leczenie nie przynosi żadnych efektów – chorzy na włóknienie płuc są leczeni lekami, które hamują rozwój stanu zapalnego. Rokowania u pacjentów chorujących na IPF są najczęściej niepomyślne. Włóknienie płuc jest chorobą stopniowo postępującą, która prowadzi do coraz większego włóknienia, zajmując coraz większy obszar płuc. Chorzy na samoistne włóknienie płuc dożywają zwykle 3-5 lat od momentu rozpoznania.

W sytuacjach koniecznych prowadzone jest również leczenie mające na celu łagodzenie objawów choroby. Pacjenci z zaawansowaną dusznością mogą wymagać stałego lub okresowego podawania tlenu, co może być wykonywane w warunkach pozaszpitalnych. W tym celu używa się tlenu sprzężonego w butlach, tlenu ciekłego w pojemnikach oraz urządzeń zwanych koncentratorami tlenowymi.

Koncentratory tlenu to urządzenia zasilane prądem z sieci elektrycznej, pobierające tlen z powietrza. Jest to najczęściej używane źródło tlenu w Polsce wśród chorych na włóknienie płuc. Starsze wersje tych urządzeń mają rozmiar małej szafki, natomiast te nowe są dużo mniejsze. Chory, który wymaga leczenia tlenem, powinien otrzymać od lekarza kwalifikującego go do leczenia listę lokalnych ośrodków, które prowadzą domowe leczenie tlenem. Zdarza się, że chory musi czekać na leczenie z powodu braku urządzeń – w tym przypadku zaleca się zakup nowego lub używanego urządzenia, aby jak najszybciej ulżyć choremu. Nowy koncentrator tlenowy kosztuje kilka tysięcy złotych. Istnieją również ośrodki odpłatnie wypożyczające koncentratory od stu do kilkuset złotych miesięcznie. Używanie koncentratora tlenu wiąże się z regularną wymianą filtrów oraz sprawdzaniem skuteczności urządzenia przez oznaczenie stężenia tlenu w przewodzie wprowadzającym. Kupując koncentrator, zwróćmy uwagę na głośność urządzenia w trakcie pracy, zużycie prądu i wymiary. Nowe urządzenia są wyposażone w baterie, dlatego można z nich korzystać nawet poza domem.

leczenie włóknienia płuc

© auremar / Fotolia

Leczenie włóknienia płuc – na czym polega tlenoterapia?

Przed rozpoczęciem leczenia tlenem należy zapoznać się z zasadami, których trzeba bezwzględnie przestrzegać. Tlen powinien być stosowany co najmniej 15 godzin na dobę, najlepiej w każdej możliwej chwili. Urządzenie może być używane również wtedy, gdy chory rozmawia lub spożywa posiłek. Z przeprowadzonych badań wynika, że 15 godzin na dobę to absolutne minimum, jeśli chcemy osiągnąć jakikolwiek efekt leczenia. Należy pamiętać, że w trakcie przewlekłej tlenoterapii pod żadnym pozorem nie wolno palić papierosów! Palenie w trakcie tlenoterapii grozi zapaleniem się wąsów tlenowych oraz poważnymi poparzeniami! Należy również uważać podczas korzystania z innych źródeł ognia, takich jak np. kuchenka gazowa i nie zbliżać twarzy z założonymi wąsami tlenowymi do ognia. Stosowanie koncentratora tlenu nie oznacza wcale, że chory nie może się poruszać. Przewód odpowiedzialny za doprowadzanie tlenu z koncentratora można wydłużyć nawet do 12 metrów, dlatego też chory może swobodnie poruszać się po domu.

Pamiętaj!

  • Stosując koncentrator tlenu, przestrzegaj zasad bezpieczeństwa.
  • Nie używaj otwartego ognia w pobliżu źródła tlenu (papierosy, kuchenka gazowa).
  • Poddawaj urządzenie okresowym kontrolom serwisowym.
  • Kontroluj stężenie tlenu wytwarzanego przez koncentrator.
  • Regularnie czyść lub wymieniaj filtry.

Przeszczep płuc jest metodą leczenia włóknienia płuc, której nie stosuje się często – dochodzi do niego u 5% pacjentów

Wskaźniki przeżycia po przeszczepie wynoszą 95% po 30 dniach, 73% po roku, 56% po 3 latach i 44% po 5 latach. Leczenie wspomagające znalazło się w opublikowanych w 2008 roku zaleceniach British Thoracic Society. Według Stowarzyszenia jest ono niezwykle istotne w terapii samoistnego włóknienia płuc i należą do niego:

  • paliatywne leczenie kaszlu;
  • paliatywne leczenie duszności (m.in. domowa terapia tlenem);
  • rehabilitacja oddechowa;
  • zerwanie z nałogiem palenia;
  • niestosowanie zbędnych metod leczenia;
  • terapia refluksu żołądkowo-przełykowego.
włóknienie płuc leczenie

© egyjanek / Fotolia

W większości przypadków leczenie nie przynosi efektów, a rokowania nie są pomyślne. Średni okres przeżycia chorego na włóknienie płuc to 3 lata. U chorych dochodzi do niewydolności oddechowej, niewydolności serca i nadciśnienia płucnego. U niektórych pacjentów rozwija się również nowotwór płuca.

Chorując na samoistne włóknienie płuc, zapamiętaj!

  • Rzuć palenie! Palenie podczas choroby płuc jest skrajnie nieodpowiedzialne i z pewnością przyczyni się do pogorszenia twojego stanu. Jeśli nie potrafisz zerwać z nałogiem, porozmawiaj na ten temat z lekarzem, który zaproponuje ci programy rzucania palenia wykorzystujące sprawdzone techniki. Nie pozwalaj również na palenie w twoim domu, gdyż bierne palenie jest również niebezpieczne dla osób z chorymi płucami.
  • Jedz zdrowo! Jeśli masz nadwagę, powinieneś schudnąć, by ułatwić swoim płucom oddychanie. Dieta powinna zostać skonsultowana z dietetykiem.
  • Zaszczep siebie i najbliższą rodzinę na grypę i pneumokoki! Infekcje dróg oddechowych przyczyniają się do pogorszenia objawów włóknienia płuc. Pamiętaj również o tym, by unikać zatłoczonych miejsc w sezonie grypowym.