Wszystkie Choroby

Definicja choroby

Choroba jest pojęciem o wielu definicjach, z których nie każda w pełny sposób oddaje czym dokładnie ona jest. Powszechnie zostało przyjęte, iż jest ona odstępstwem od pełnego dobrostanu rozumianego jako zdrowie, a wszystkie zaburzenia funkcjonowania organizmu, które występują w porównaniu do jego prawidłowego działania są wywoływane przez czynniki chorobotwórcze. Dzielimy je na biologiczne (czyli wirusy), fizykochemiczne (np. powietrze), społeczne i genetyczne.

Najnowsza definicja choroby mówi, iż jest ona „takim stanem organizmu, kiedy to czujemy się źle, a owego złego samopoczucia nie można jednak powiązać z krótkotrwałym, przejściowym uwarunkowaniem psychologicznym lub bytowym, lecz z dolegliwościami wywołanymi przez zmiany strukturalne lub zmienioną czynność organizmu. Przez dolegliwości rozumiemy przy tym doznania, które są przejawem nieprawidłowych zmian struktury organizmu lub zaburzeń regulacji funkcji narządów” (WHO). Zmiany struktury organizmu w większości są podyktowane czynnikami chorobowymi oraz zmianami genetycznymi.

Nieprawidłowości, które wynikają z wcześniejszych zmian w strukturze lub czynników zewnętrznych są przyczyną zaburzeń zdrowia. Zdrowie uwarunkowane jest dzięki homeostazie, którą definiujemy jako zdolność utrzymywania dynamicznej równowagi wszystkich procesów zachodzących w organizmie. Reasumując – wszelkie zakłócenia homeostatyczne są podłożem choroby. Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób zawiera również pojęcie zaburzeń czynnościowych, które mają somatyczną postać. Ich skutkiem jest rozregulowanie funkcji danego narządu, jednak nie prowadzi to do zmian trwałych.

choroby

© Naeblys/Fotolia

Encyklopedia chorób

Klasyfikacja chorób

Choroby, które określane są jako dyskomfort i dysfunkcja o różnym stopniu nasilenia, mogą być sklasyfikowane w dwojaki sposób:

  • somatyczne – mówimy o nich, gdy funkcjonowanie organizmu odbiega od norm;
  • psychiczne – jest to rodzaj chorób, które powstają na skutek nieprawidłowego funkcjonowania psychiki i są określane mianem zaburzeń psychicznych oraz zaburzeń zachowania.

Choroby mają dość szeroki podział. Wyróżnić można również choroby genetyczne, autoimmunologiczne, neurologiczne, genetyczne, przeciążenia czy urazy, a także zaburzenia rozwoju. Dodatkowo można wyróżnić choroby zakaźne i niezakaźne, nabyte lub wrodzone, dziedziczne, zawodowe, wieku dziecięcego lub podeszłego czy kobiece. Występują również choroby, w których występujące dolegliwości są odczuwane przez pacjentów w sposób nieprawidłowy (np. zaburzenia świadomości) bądź też nie dają żadnych objawów.

 

Przebieg choroby

W zależności od charakteru choroby jej przebieg może być różnorodny. Przyjęte jest, iż pierwszym (utajonym) etapem jest okres, w którym czynnik chorobowy działał do chwili, gdy wystąpiły pierwsze objawy. Kolejny etap, tzw. etap zwiastunów, swój początek ma od momentu pierwszych objawów aż do ich pełnego rozwoju. Jeśli system obronny organizmu zapobiegnie dalszemu rozwojowi choroby to we wspomnianym okresie możliwe jest wyzdrowienie. Kolejnym etapem jest etap jawny, w którym mamy do czynienia z ostrym, podostrym lub przewlekłym przebiegiem choroby, podczas którego zauważa się występowanie pełnych objawów klinicznych danego zaburzenia. Po zakończeniu się tego okresu pełne wyzdrowienie jest jak najbardziej możliwe, jednak może dojść również do kalectwa bądź postaci przewlekłej i może prowadzić ona do trwałych zmian usytuowanych w narządach organizmu lub śmierci.

 

Osłabienie organizmu

Przyczyny osłabienia organizmu są różnorodne, a do ich określenia przydatne są objawy towarzyszące. Przykładowo niedoczynność tarczycy może sugerować ogólne osłabienie organizmu i niska temperatura, depresję zaś – osłabienie organizmu i senność. Dla anemii charakterystyczne są zawroty głowy z towarzyszącym osłabieniem. Warto jest sprawdzić więc, jakie mogą być przyczyny osłabienia.

Terminologia medyczna osłabienie definiuje jako utratę siły mięśni, jednak powszechnie określenie „osłabienie” używane jest w chwili, gdy człowiek odczuwa ogólne osłabienie. W takiej sytuacji jednak mowa jest o męczliwości. O osłabieniu mówi się w chwili, gdy dany pacjent skarży się na brak możliwości wykonywania ściśle określonych czynności oraz istnieje prawdopodobieństwo, iż będzie on zgłaszać ciężkość kończyn bądź ich sztywność. Przebieg w czasie oraz lokalizacja anatomiczna osłabienia jest określona. Męczliwość, która jest określana mianem osłabienia nie ma ścisłego wzorca czasowego lub anatomicznego. Skargi w głównej mierze dotyczą uczucia zmęczenia aniżeli braku zdolności do wykonywania określonych czynności. Bardzo często objawami, które temu towarzyszą jest senność, apatia, obniżenie nastroju oraz bóle głowy.

choroby

© pressmaster/Fotolia

 

Przyczyny osłabienia

Czynnikami powodującymi osłabienie mogą być: zła dieta czy głodzenie się, przewlekły stres, brak snu, a nawet ciąża. Zdarzają się jednak przypadki, w których osłabienie jest oznaką choroby.

  1. Infekcje wirusowe i bakteryjne

  2. Zarówno ostre jak i przewlekłe infekcje wywołane przez wirusy, grzyby, bakterie czy pasożyty mogą być przyczyną infekcji. W pierwszym wymienionym przypadku najczęstszą przyczyną prowadzącą do osłabienia jest przeziębienie lub grypa. Również przewlekłe zakażenia, takie jak HIV, mononukleoza czy zapalenie wątroby są czynnikami wpływającymi na wystąpienie osłabienia.

  3. Niedokrwistość

  4. Zwana również anemią jest chorobą, która polega na znacznym zmniejszeniu się poziomu hemoglobiny we krwi bądź też liczby czerwonych krwinek. Objawami, które występują przy tej dolegliwości są osłabienie, a także zmęczenie i znużenie, które pomimo odpoczynku nie ustępuje. Cechą charakterystyczną jest także skłonna do przesuszeń oraz blada skóra, włosy zaś stają się łamliwe, przesuszone i zaczynają wypadać.

  5. Choroby nowotworowe

  6. Przetrwałe i subiektywne uczucie osłabienia czy wyczerpania może być również związane z taką dolegliwością jak choroba nowotworowa oraz jej leczeniem. Zazwyczaj jest ono nieproporcjonalne do aktywności, które są wykonywane przez daną osobę, a także w większości zakłóca ono normalne funkcjonowanie. Taka postać rzeczy jest zgłaszana przez większość pacjentów, jednak sposoby jego zwalczania, ze względu na niepoznane do chwili obecnej przyczyny tego zmęczenia, są bardzo mocno ograniczone i w większości przypadków nie ma możliwości jego całkowitej eliminacji.

  7. Choroby układu krążenia

  8. Bardzo szybko rozwijające się i poważne osłabienie może być spowodowane chociażby udarem mózgu. Niedokrwienie tętnicze może zaś powodować nagłe osłabienie oraz ból ograniczony do kończyny i jej zdrętwienie. Osłabienie często wskazuje również na przebyty zawał serca, gdyż po zawale serce jest zwyczajnie osłabione i z tego względu nie pompuje w sposób wystarczająco sprawny krwi, co znacznie pogarsza jej krążenie w organizmie. Niewydolność krążenia daje takie objawy jak obrzęknięte kończyny, duszności, pogorszenie tolerancji wysiłku oraz osłabienie.

    Choroby układu krążenia, a w szczególności niewydolność serca są dużym problemem w krajach rozwiniętych. Jest ona skutkiem nieleczonego nadciśnienia tętniczego, choroby zastawek czy choroby niedokrwiennej serca potocznie zwanej wieńcówką. Skutkiem tych chorób może być zawał serca, zaś typowymi objawami towarzyszącymi problemom z układem krążenia są: szybkie męczenie się, obrzęki kostek, duszność (zarówno w spoczynku jak i po wysiłku) oraz kołatanie serca. Chore naczynia żylne dają takie objawy jak żylaki nóg i choroby zakrzepowo-zatorowe.

    Współistniejącymi chorobami przy tych schorzeniach bardzo często są choroby płuc i układu oddechowego, a najczęściej diagnozuje się astmę, POChP oraz zapalenie płuc i oskrzeli. Infekcje dróg oddechowych są odpowiedzialne za kaszel suchy i mokry, przeziębienie, katar i zapalenie zatok czy uczucie zatkanego nosa.

  9. Choroby tarczycy

  10. Osłabienie, problemy z koncentracją i zaburzenia poznawcze dotykają zarówno osoby chorujące na niedoczynność jak i nadczynność tarczycy. U tych pierwszych dodatkowymi objawami są zaparcia, nadmierna senność czy wzrost wagi ciała, a u drugiego typu chorych – zwiększony apetyt czy bezsenność.

  11. Choroby neurologiczne

  12. Miopatia jest chorobą, która polega na zaburzeniu regeneracji komórek mięśniowych i charakterystyczne jest dla niej osłabienie mięśni zwanych proksymalnymi. Niezdolność ruchowa dotyczy sięgania do góry, osoba chora ma również problemy z wchodzeniem po schodach czy też wstawaniem z pozycji siedzącej lub kucznej.

    Polineuropatia oraz dystrofia mięśniowa charakteryzują się osłabieniem mięśni dystalnych i w tym przypadku niezdolność ruchowa dotyczy takich czynności jak przechodzenie przez krawężnik, pisanie, zapinanie guzików, trzymanie kubka czy używanie klucza.
    Miastenia charakteryzuje się osłabieniem mięśni twarzy i dysfagią oraz podwójnym widzeniem. Objawy te występują również przy zespole Lamberta-Eatona czy zatrucia jadem kiełbasianym.

    Jeśli osłabienie kończyn i męczliwość są postępujące przy jednoczesnej niezgrabności i sztywność najpierw nóg, a następnie ramion, to może wskazywać to na guza nadtwardówkowego, zmian zwyrodnieniowych kręgów, zapalenia naczyń czy stwardnienia rozsianego.

  13. Zespół przewlekłego zmęczenia

  14. Objawami towarzyszącymi przewlekłemu zmęczeniu są bóle stawowo-mięśniowe, ból głowy, złe samopoczucie, które pojawia się po wysiłku fizycznym, a czas jego trwania jest dłuższy niż 24 godziny, ból gardła i tkliwość węzłów chłonnych oraz znaczne pogorszenie pamięci krótkotrwałej i zaburzenia koncentracji. Zdarza się, iż pojawia się zaburzenie czucia i mowy, oczopląs, niedowłady będące symptomami zmian ogniskowych w obrębie mózgu czy też osłabienie siły mięśniowej.

  15. Depresja

  16. Przebieg depresji charakteryzuje się długotrwałym obniżeniem nastroju, niezdolnością przeżywania radości czy uczucia lęku, który jest odczuwalny długotrwale, a także niepokój ruchowy bądź spowolnienie, kończąc na ogólnym osłabieniu.

 

Profilaktyka

Istotne jest, przy temacie choroby, aby zrozumieć, iż wiele występujących symptomów nie jest chorobą a reakcją obronną organizmu, jak np. ból, katar, wymioty, gorączka czy biegunka. Jest mechanizm ochronny, którego zadaniem jest pozbycie się szkodliwych czynników oraz pobudzenie działania układu odpornościowego do walki z chorobą. Jako profilaktyka zalecane jest wykonywanie regularnych badań, które mają umożliwić wczesne etapy chorób, a dodatkowo wskazane jest prowadzenie zdrowego trybu życia, który pozwala na zapobieganie dużej ilości chorób, gdyż większość z nich jest „chorobami z wyboru”.

 

Jak zapobiegać chorobom?

Jako największe zagrożenie dotyczące zdrowia w chwili obecnej uważa się zespół metaboliczny, do którego dochodzi na skutek zachodniej diety oraz stylu życia. Jest bardzo łatwy do zdiagnozowania, gdyż wystarczające jest sprawdzenie, jakie produkty są przez nas kupowane. W sytuacji, gdy osoba dokonująca zakupów w swoim koszyku ma przede wszystkim chipsy, słodycze, alkohol, chleb, płatki zbożowe, herbatniki, owoce i makaron to można powiedzieć, iż cierpi na zespół metaboliczny.

choroby

© ra2 studio/Fotolia

 

Do wczesnych jego objawów zalicza się konieczność regularnego jedzenia, brak poczucia satysfakcji z posiłków, w skład których wchodzą warzywa i mięso, spożywanie posiłków i napojów w celu zniwelowania stresu czy też konieczność regularnego podjadania. Konsekwencją takich działań jest wahanie nastroju, zmęczenie oraz bezsenność.

Pierwsze kroki są podejmowane przez lekarzy w sytuacji, gdy osoby z otyłością typu jabłko zaczynają cierpieć na nadciśnienie, a także podwyższony poziom cholesterolu, co z kolei prowadzi do chorób serca, cukrzycy czy nowotworów. Do konsekwencji zespołu metabolicznego obecnie zalicza się również zapalenie stawów i osteoporozę, a także chorobę Alzheimera, która określana jest również mianem cukrzycy typu 3. Duża część lekarzy nie zauważa wspomnianych zależności oraz nie zgadza się z teorią, iż spożywanie węglowodanów uzależnia. „Piramida zdrowego żywienia” jest, w porównaniu z dietą uzasadnioną ewolucją, odwrócona, gdyż jako najważniejszą podstawę żywieniową uważa się w niej węglowodany, a nie jajka i mięso.

Klasyczna medycyna w odniesieniu do profilaktyki zdrowotnej nie daje pełnego zaufania, dlatego też w tej kwestii należy polegać na samym sobie, a dużym ułatwieniem tej kwestii jest zrozumienie z jakich przyczyn zachodnia dieta jest szkodliwa dla zdrowia oraz dlaczego wywołuje choroby.

W pierwszej kolejności należy rozróżnić i poprawić aspekty, które w zachodnim stylu życia są dla nas szkodliwe i zaliczamy tutaj przyzwyczajenia w kwestii snu, diety, aktywności fizycznej, zakażeń oraz zanieczyszczeń. Najbardziej optymistyczne byłoby wprowadzenie zmian w stylu życia jeszcze przed wystąpieniem chorób.