Zapalenie tarczycy (łac. thyroiditis) jest stanem zapalnym gruczołu tarczowego. Przyczyny stanu zapalnego mogą być różne, lecz najczęściej mamy do czynienia z podłożem autoimmunologicznym, czyli chorobą Hashimoto. Różnicując typy zapalenia tarczycy, lekarze zwracają uwagę na czas trwania choroby, okoliczności jej wystąpienia, a także przeważający rodzaj nacieku zapalnego. Zapalenie tarczycy może być ostre, podostre oraz przewlekle, a do rodzaju nacieków zaliczamy leukocyty, neutrofile oraz ziarniniaki.

Wyróżniamy kilka typów zapaleń tarczycy:

  • ostre infekcyjne (ropne) zapalenie gruczołu tarczowego;
  • ostre nieinfekcyjne (nieropne) zapalenia tarczycy: popromienne, polekowe, popalpacyjne, pourazowe;
  • podostre ziarnicze zapalenie gruczołu tarczowego (choroba de Quervaina);
  • zapalenie Riedla;
  • choroba Hashimoto (przewlekłe limfocytowe zapalenie gruczołu tarczowego): bezobjawowe zapalenie tarczycy, poporodowe zapalenie tarczycy (PZT) z naciekami limfocytarnymi.

Najczęściej do pierwszych objawów zapalenia tarczycy należą powiększenie gruczołu tarczowego, zaburzenia czynności tarczycy oraz ból szyi, który promieniuje do żuchwy i uszu. Zapalenie tarczycy nie jest pojedynczą chorobą, lecz wieloma schorzeniami występującymi w obrębie tego gruczołu i wywołującymi w nim zmiany zapalne lub zbliżone do zapalnych. Nawet jeśli zmiany te rozwijają się w niepowiększonej tarczycy, najczęściej powodują rozwinięcie się wola. Zapalenie tarczycy zamiennie nazywane jest więc zapaleniem wola.

zapalenie tarczycy

© ibreakstock/Fotolia

Zapalenie tarczycy dotyka najczęściej kobiet, które znajdują się w przedziale wiekowym 30-50 lat

Choroba ta jest dość powszechna, a liczba chorujących stale rośnie. W większości przypadków za stan zapalny odpowiedzialna jest choroba Hashimoto, lecz do jego przyczyn zaliczamy także bakterie i wirusy. Objawy oraz leczenie zależne są od przyczyn choroby, jednak należy pamiętać, ze zapalenie tarczycy jest schorzeniem, z którym można normalnie żyć i funkcjonować. Jeśli odczuwasz bolesne dławienie oraz duszenie, masz gorączkę lub wyczuwasz guza w okolicach szyi, najprawdopodobniej jest to zapalenie tarczycy, a nie nowotwór.

Niezbyt często spotykaną chorobą jest zakaźne ostre zapalenie tarczycy, które wywołują bakterie gronkowca i paciorkowca. Bakterie te zlokalizowane są najczęściej w ogniskach zakaźnych w jamie ustnej, szyi lub drogach oddechowych, przedostając się stamtąd do tarczycy i powodując jej zapalenie. Ostre zapalenie tarczycy może występować jedynie w części gruczołu tarczowego lub obejmować jego całość. W trakcie tej choroby w gruczole rozwijają się ropne lub martwicze ogniska, a schorzenie objawia się niską gorączką oraz ogólnym osłabieniem organizmu. W kolejnym stadium choroby pojawia się ból i obrzęk tarczycy oraz wysoka gorączka, skóra nad tarczycą staje się gorąca, a gruczoł tarczowy jest twardy, bolesny w dotyku i ropiejący. Taki stan znacznie utrudnia połykanie.

Podostre zapalenie tarczycy, nazywane także chorobą de Quervaina, różni się od ostrego tym, że w gruczole tarczowym nie pojawia się ropa. W tarczycy rozwijają się normalne stany zapalne, można zaobserwować również objawy miejscowe. Chorobę wywołują wirusy, które najczęściej atakują cały gruczoł, zdarza się jednak, że obejmują tylko część tarczycy. Pacjent odczuwa bóle szyi, które najczęściej promieniują do ucha, a czasami również do zębów. Do objawów zaliczamy również gorączkę oraz obrzmienie i stwardnienie tarczycy. Podostre zapalenie tarczycy trwa od kilku tygodni do kilku miesięcy, dlatego ważne jest, aby leczenie rozpocząć jak najszybciej od zauważenia pierwszych objawów choroby.

Przewlekłe zapalenie tarczycy to najczęstszy typ choroby, zwany chorobą Hashimoto, zapaleniem limfocytowym

Do przyczyn choroby Hashimoto zaliczamy zaburzenie układu immunologicznego, które skutkuje autoagresją – substancje produkowane przez tarczycę system odpornościowy traktuje jako obce i zaczyna je zwalczać. Atak układu odpornościowego na tarczycę uszkadza gruczoł, niekiedy niszcząc tkankę tarczycową. Podczas przewlekłego zapalenia tarczycy dochodzi również do uczulenia przez limfocyty, które powodują chorobę, naciekając tarczycę.

zapalenie tarczycy choroba

© momius/Fotolia

Tarczyca odgrywa bardzo ważną rolę, z czego wiele osób nie zdaje sobie sprawy. Gruczoł produkuje hormony, które docierają do wszystkich naszych organów – od poziomu tych hormonów zależy w ogromnej mierze to, w jaki sposób funkcjonuje cały organizm.

Zakłócenie pracy tarczycy nie tylko pogarsza samopoczucie chorego, lecz może również doprowadzić do zaburzenia funkcjonowania układu nerwowego (depresja, lęki, spowolnienie funkcji intelektualnych), pokarmowego (zaparcia, spowolnienie pracy jelit) i krążenia (zaburzenia rytmu serca, podwyższenie ciśnienia, podwyższenie cholesterolu, choroba niedokrwienna serca). Kłopoty z tarczycą prowadzą również do niedokrwistości oraz zaburzenia krzepnięcia krwi, a zaawansowana niedoczynność tarczycy skutkuje niewydolnością oddechową.

Przeczytaj również:     Zapalenie wsierdzia Otyłość-leczenie