Zapalenie płuc to nic innego jak stan zapalny, który zaatakował pęcherzyki płucne. Konsekwencją tej choroby może być:

  • zmniejszenie powierzchni płuc;
  • przyspieszony oddech;
  • duszność;
  • niekiedy sinica.

Za zapalenie płuc odpowiedzialne pozostają normalne infekcje o podłożu bakteryjnym albo wirusowym — warto pamiętać, że w niektórych, rzadkich przypadkach zakażenia wywołane mogą być przez inne drobnoustroje oraz między innymi stanowić:

  • reakcje na przyjmowane leki;
  • efekt choroby autoimmunologicznej;
  • powikłanie po takich chorobach jak: przeziębienie, grypa i po chorobach zakaźnych (takich jak: odra, różyczka oraz ospa wietrzna).

W literaturze przedmiotu można spotkać różne podziały choroby, które to mają na celu ułatwienie jej rozpoznawania i opisu. Wśród stosowanych klasyfikacji należy wymienić opierające się na:

  • rodzaju zarazka, który wywołał chorobę, a więc: wirusowe, bakteryjne, grzybicze, atypowe;
  • miejscu, w którym doszło do zachorowania: poza szpitalne, szpitalne;
  • formę i umiejscowienie zakażenia w płucach: płacikowe-czyli ogniskowe, płatowe, segmentalne.
zapalenie płuc

© artstudio_pro / Fotolia

Naukowcy wskazali najczęstsze bakterie odpowiedzialne za zachorowania na zapalenie płuc

W trakcie badań udało się wskazać najczęstszą przyczynę zapaleń płuc — stanowi ją dwoinka zapalenia płuc znana pod nazwą Streptococcus pneumoniae. Dwoinka jest to bakteria, którą po raz pierwszy udało się wyizolować w 1880 roku. Odseparowali ją (niezależnie od siebie) Pasteur oraz Sternberg. Również obecnie dwoinka zapalenia płuc stanowi najczęściej stwierdzany drobnoustrój pojawiający się u osób z zapaleniem płuc – jest to widoczne w każdej grupie wiekowej. Z uwagi na to szacuje się, że Streptococcus pneumoniae pozostaje odpowiedzialną za aż 70% poza szpitalnych przypadków zapaleń miąższu płucnego.

Inną bakterią, która jest drugą w kolejności co do częstości występowania u chorych z zapaleniem płuc jest Haemophilus influenzae, a także Staphylococcus aureus, czyli gronkowiec złocisty.

Jeśli chodzi o zapalenie płuc o podłożu wirusowym, to stanowią one od 5 do 20% przypadków. Do wirusowych zapaleń płuc przeważnie dochodzi w okresie późnej jesieni oraz zimy, a więc w momentach, gdy następują epidemie grypy.

Wspominano również o patogenach atypowych. Drobnoustroje te są częstym, chociaż rzadko diagnozowanym czynnikiem etiologicznym. Wśród atypowych patogenów najczęściej wywołujących zapalenie płuc są: Mycoplasma pneumonie oraz Legionella pneumophila.

Do zakażeń z powodu grzybów dochodzi niezwykle często u osób, które cechują się obniżoną odpornością. Do obniżenia jej może dojść między innymi na drodze leczenia immunosupresyjnego.

Przy zapaleniu płuc (w większości przypadków) dochodzi do ostrych objawów — choroba ta jest niezwykle groźną chorobą całego układu oddechowego. Jako najbardziej charakterystyczne objawy zapalenia płuc można wyszczególnić:

  • wysoką temperaturę ciała;
  • kaszel;
  • ból w klatce piersiowej;
  • trudności z oddychaniem.

Przy tej chorobie zainfekowany miąższ płucny może wydzielać płyn, który stanowi charakterystyczną formę wysięku. Niekiedy jednak objawy zapalenia są trudne do zdiagnozowania, a więc i niejednoznaczne. W takich przypadkach dochodzi do konieczności prześwietlenia płuc.

Niezwykle groźne może okazać się zdiagnozowanie zapalenia płuc u dziecka. Nie mona wtedy zapominać, że objawów choroby nie wolno pod żadnym pozorem bagatelizować — należy pamiętać, że układ immunologiczny nie jest jeszcze w pełni rozwinięty oraz ukształtowany u dzieci. Jest to tym bardziej widoczne, że gdy starsze dziecko ma „zaledwie” katar, to u jego młodszego rodzeństwa dojść może do rozwoju choroby zajmującej pęcherzyki płucne. Niepokojącym jest fakt, że w części przypadków rozwój schorzenia ma przebieg bezobjawowy i niepostrzeżony — brak jest takich wyrazistych symptomów jak kaszel oraz wysoka temperatura. Dopiero gdy dochodzi do narastania problemów z oddychaniem, osłabienia, czy złego samopoczucia rodzice podejmują kroki mające na celu zdiagnozowanie i zwalczenie choroby.

Warto nadmienić, że istnieją szczepionki mające na celu zapobiegać rozwojowi niektórych rodzai zapaleń płuc. Jeśli zaś chodzi o samą diagnostykę tejże choroby, to u podstaw leżą między innymi:

  • zdjęcie rentgenowskie;
  • posiew plwociny pacjenta.

Jak łatwo się domyślić, to sama forma leczenia zapalenia płuc uzależniona jest od przyczyny choroby. Dla przykładu przy zakażeniu wywołanym przez bakterie korzysta się z antybiotyków. Jeśli jednak zapalenie miąższu płucnego przyjmie ciężką postać, to konieczne może się okazać przyjęcie chorego do szpitala i dalsze leczenie na oddziale.

W XIX wieku zapalenie płuc było chorobą śmiertelną, następne lata przyniosły skuteczniejsze metody lecznicze

Jeszcze w XIX wieku zapalenie płuc bywało nazywane Kapitanem Oddziałów Śmierci. Następny wiek przyniósł jednak skuteczniejsze metody lecznicze — to właśnie w XX wieku udało się wprowadzić tak szczepienia, jak i terapię antybiotykową. Dzięki temu leczenie choroby stało się skuteczniejsze, chociaż ona sama do dzisiaj nie została wyeliminowana. Również obecnie zapalenie miąższu płucnego stanowi jedną z głównych przyczyn śmierci — dotyczy to przede wszystkim krajów rozwijających się. Do zgonów dochodzi także przede wszystkim u osób starszych, małych dzieci i tych, którzy są przewlekle chorzy — co roku na zapalenie płuc umiera nawet około 10 tysięcy osób (wśród nich, w większości, znajdują się osoby starsze oraz z obniżoną odpornością). Do rozwoju choroby często dochodzi z powodu lekceważenia jej objawów — nie można zapominać, że zaniedbanie zapalenia pęcherzyków płucnych może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych oraz śmierci pacjenta (zgony w dawnych czasach były znacznie częstsze, a sama choroba była niemalże wyrokiem śmierci, obecnie jednak śmierć pacjenta nadal nie stanowi odosobnionych przypadków). Wśród symptomów, które nie mogą być lekceważone, zaliczany jest kaszel oraz ból w obrębie klatki piersiowej — jest to tym istotniejsze, jeśli objawy te pojawią się przy infekcji górnych dróg oddechowych.

zapalenie płuc opis

© hikdaigaku86 / Fotolia

Warto wiedzieć, że każdego roku nawet 450 milionów osób na świecie zapada na zapalenie płuc. W efekcie choroba ta jest niezwykle częsta i dotyka ludzie mieszkających we wszystkich częściach świata. Co więcej, jest ona odpowiedzialna za większość zgonów we wszystkich grupach wiekowych — co roku nawet 4 miliony osób umiera na zapalenie płuc — jest to aż 7% całkowitej liczby zgonów na świecie.

Bez wątpienia najwyższe współczynniki śmierci widoczne są u osób dorosłych po 75 roku życia, a także u dzieci poniżej piątego roku życia. W efekcie uznano, że zapalenie płuc stanowi ósmą pod względem częstości występowania przyczynę zgonów (jest to szczególnie widoczne dla Stanów Zjednoczonych). Zapalenie płuc o podłożu wirusowym to około 200 milionów przypadków choroby na świecie. Co więcej, zaobserwowano, że globalny koszt zwalczania poza szpitalnego zapalenia płuc wynosi około 17 miliardów dolarów.

Jako ciekawostkę warto wiedzieć, że zapalenie płuc występuje nawet pięć razy częściej w krajach rozwijających się, niż w krajach już rozwiniętych. W obu przypadkach dochodzi jednak do zachorowań. Naukowcy łączą to z następującymi czynnikami:

  • w krajach rozwijających się zachorowalność wynika z dużego ryzyka przeniknięcia patogenów;
  • w krajach rozwiniętych dochodzi do stosunkowo niskiej świadomości o samej chorobie.

Z uwagi na to ogłoszono, że 12 listopada jest Światowym Dniem Zapalenia Płuc — dzień ten został ogłoszony przez międzynarodową społeczność, która zajmuje się problematyką zdrowotną. 12 listopada to dzień, w którym zainteresowani obywatele, a także decydenci starają się szerzyć wiedzę o samej chorobie oraz podejmują działania przeciwko niej.

Przeczytaj również:     Choroba lokomocyjna Miażdżyca-przyczyny