Zatrucie alkoholem jest efektem ciężkiego upojenia tą substancją.

Objawy zatrucia alkoholowego to między innymi:

  • spadek temperatury ciała,
  • obniżenie ciśnienia tętniczego i zmniejszenie ilości oddechów,
  • drgawki,
  • dreszcze,
  • wymioty,
  • wzmożona potliwość.

Jednorazowe zatrucie alkoholem nie jest równoznaczne z zapadnięciem na chorobę alkoholową. Jednym z najczęściej doświadczanych objawów nadużycia napojów alkoholowych jest kac, który jednak nie jest równoznaczny z zatruciem alkoholem. Zatrucie jest bowiem stanem znacznie poważniejszym. Może ono nawet doprowadzić do śmierci.

Zatrucie alkoholem często bywa mylone z upojeniem alkoholowym i jego najczęstszym objawem, czyli kacem. Trzeba jednak pamiętać, że to nie to samo. Upojenie alkoholowe, czyli stan nietrzeźwości, jest stanem zaburzenia świadomości występującym po spożyciu nadmiernej ilości alkoholu. Z kolei kac oznacza pogorszone samopoczucia pojawiające się dzień po wypiciu nadmiernej ilości alkoholu. Zatrucie alkoholem to natomiast stan, w którym oprócz objawów upojenia alkoholem pojawiają się jeszcze inne, niebezpieczne symptomy. Przyczyną zatrucia może być spożycie zarówno alkoholu etylowego, jak i metylowego.

zatrucie alkoholem cechy

© fotoriatonko/Fotolia

Zatrucie alkoholowe często mylone jest ze stanem upojenia alkoholowego

Ostre zatrucie alkoholem to stan występujący bezpośrednio po spożyciu alkoholu. Wiąże się on z zaburzeniami zachowania, pojmowania, reagowania, pamięci oraz innymi. Objawy te wynikają z wpływu, jaki alkoholu wywiera na mózg.

Z punktu widzenia prawa o „stanie po spożyciu alkoholu” mówi się wówczas, gdy stężenie alkoholu we krwi badanego wynosi 0,2–0,5 promila, czemu odpowiada stężenie 0,1–0,25 promila alkoholu w wydychanym powietrzu. Przekroczenie tych wartości jest równe ze „stanem nietrzeźwości”.

Ostre zatrucie alkoholowe może spotkać każdego bez względu na to, czy dana osoba jest uzależniona od spożywania alkoholu, czy też nadużycie napojów alkoholowych było jednorazowym incydentem. Należy pozostać czujnym, aby jak najszybciej rozpoznać objawy zatrucia alkoholem i podjąć odpowiednie kroki.

Wysokie stężenie alkoholu we krwi obecne przy zatruciu sprawia, że pewne obszary w mózgu odpowiedzialne za kontrolę podstawowych funkcji życiowych – oddychania, tętna i temperatury ciała – zaczynają się wyłączać.

Objawy zatrucia alkoholowego to przede wszystkim:

  • splątanie myśli;
  • utrata przytomności;
  • wymioty;
  • drgawki;
  • dreszcze;
  • kłopoty z oddychaniem;
  • spowolnienie tętna;
  • nadmierne pocenie się;
  • opóźnione reakcje, na przykład brak odruchu wymiotnego, którego obecność zapobiega udławieniu się;
  • skrajnie niska temperatura ciała.

Jeżeli osoba, która spożyła dużą ilość alkoholu straci przytomność, nie można mieć pewności, że poczuje się lepiej, gdy się prześpi. Stężenie alkoholu we krwi może zwiększać się nawet po utracie przytomności, ponieważ jest on obecny w żołądku i jelitach, a więc nadal przedostaje się do krwioobiegu. Alkohol blokuje w mózgu zatrutej osoby sygnały kontrolujące najważniejsze reakcje automatyczne. Często podrażnia żołądek, powodując wymioty. W przypadku wyłączenia odruchu wymiotnego u osoby, która doprowadziła się do stanu omdlenia, może to doprowadzić do zadławienia się wymiocinami, co z kolei może być przyczyną uduszenia, a w konsekwencji – śmierci. Nawet, jeżeli taka osoba przeżyje, zachodzi poważne ryzyko trwałego uszkodzenia mózgu z powodu czasowego niedotlenienia.

To, czy pojawi się zatrucie alkoholowe zależy głównie od ilości spożytych trunków

Alkohol etylowy, czyli etanol, to organiczny związek chemiczny stanowiący podstawowy składnik wódek i czystego spirytusu. Substancja ta bardzo szybko przenika z przewodu pokarmowego do krwi – nawet w kilka minut po spożyciu. Alkohol etylowy bardzo silnie oddziałuje na cały organizm ludzki – zmniejsza jego odporność, zwiększa ryzyko wystąpienia raka krtani, raka przełyku oraz raka wątroby. Zatrucie alkoholem etylowym najczęściej ma miejsce u dzieci i młodzieży, których organizm jest słabszy, niż u osób dorosłych. Od ilości spożytego alkoholu zależy to, jaki będzie wpływ upojenia na cały organizm.

Średnia zawartość etanolu w napojach alkoholowych:

  • wino zwykle zawiera mniej niż 13% alkoholu etylowego,
  • likiery i nalewki mają zawartość od 20 do 40%,
  • wódka oraz gin charakteryzują się zawartością około 40% etanolu,
  • środki antyseptyczne stosowane niekiedy jako substytut napojów alkoholowych zawierają około 70% tej szkodliwej substancji.
zatrucie alkoholem

© aijiro/Fotolia

Alkohol bardzo szybko wchłania się z przewodu pokarmowego do krwi, ale zatruciem grozi nie tylko jego doustne pozywanie. Alkohol dostaje się do organizmu człowieka również poprzez drogi oddechowe i skórę. Maksymalne stężenie we krwi powstaje w około 30 minut do 3 godzin po pożyciu. Alkohol rozkładany jest w wątrobie do aldehydu octowego z szybkością około 100–125 mg na kilogram ciała na godzinę.

U dorosłych osób do zatrucia alkoholem dochodzi zwykle wskutek spożycia około 1-1,5 ml na kilogram masy ciała, czyli około 50-100 ml czystego spirytusu. Dawka śmiertelna według różnych źródeł waha się w granicach 5-8 g alkoholu na kilogram masy ciała u dorosłych oraz około 3 g u dzieci. Zgon następuje często w wyniku uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego, jeżeli specjalistyczna pomoc medyczna następuje zbyt późno. Częstą przyczyną zgonu jest także zachłyśnięcie.

Obraz kliniczny zatrucia alkoholowego związany jest bezpośrednio ze stężeniem alkoholu we krwi:

  • zaburzenia psychiki i równowagi mają miejsce przy stężeniu wynoszącym około 2 ‰,
  • brak koordynacji myśli i czynów – przy stężeniu o wartości około 3 ‰,
  • sen narkotyczny i brak odruchów – przy stężeniu około 4 ‰.