Włókniak to łagodny guz nowotworowy mający postać grudkowatej narośli. Może pojawiać się na różnych obszarach ciała. Włókniaki, pomimo że są zmianami nowotworowymi, nie stanowią zagrożenia dla zdrowia, ponieważ nie ulegają zezłośliwieniu. Zwykle są one jedynie problemem estetycznym. Choć ze względów zdrowotnych nie jest to konieczne, wiele osób decyduje się na usunięcie zmian.

Włókniaki dzielą się na miękkie i twarde. Rozróżnia się je na podstawie struktury włókien – decydująca jest ich proporcja. Włókniaki miękkie to zmiany rozrostowe tkanki łącznej, które zaczynają się rozwijać jeszcze w okresie życia wewnątrzmacicznego lub też są zmianami nabytymi. Mogą one się pojawić u osób w każdym wieku. Włókniaki występują powszechnie – stwierdza się je niemal u wszystkich dorosłych osób. Ich liczba oraz wielkość może narastać w okresie ciąży. Włókniaki charakteryzują się tym, że ich komórki są rozmieszczone w sposób chaotyczny, a także mają nieprawidłową morfologię tkanki łącznej.

włókniak

© amixstudio/Fotolia

Włókniaki można podzielić na miękkie i twarde

Włókniaki miękkie mają postać kulistych bądź workowato zwisających guzkowatych zmian, które dają się wgnieść pod powierzchnię skóry w trakcie badania palpacyjnego. Zmiany te są połączone ze skórą przy pomocy pasma tkanki, jednak mogą też wyrastać bezpośrednio ze skóry. Mają one kolor skóry bądź ciemniejszy odcień. Co do zasady, nie towarzyszą im objawy subiektywne, takie jak ból czy świąd. Włókniaki miękkie osiągają wielkość od jednego milimetra do nawet kilku centymetrów, aczkolwiek tak duże zmiany zdarzają się bardzo rzadko. Mają one tendencję do występowania w skupiskach. Rozróżnia się kilka rodzajów włókniaków miękkich. Należą do nich:

  • włókniak starczy,
  • włókniste grudki,
  • mięśniakowłókniakowatość dziecięca.

Włókniaki twarde przeważnie przybierają postać guzkowatych zmian o wielkości do jednego centymetra. Ich barwa jest różna w zależności od fazy rozwoju – czerwona, czarna lub żółta. Włókniak twardy jest procesem odczynowym, nie zaś typowym guzem. Oznacza to, że pojawia się na skutek urazu, ukąszenia czy występowania innego stanu zapalnego. Włókniaki twarde występują zazwyczaj pojedynczo, nie towarzyszy im ból, jedynie wyjątkowo występuje lekki świąd. Powierzchnia włókniaka twardego może być gładka bądź szorstka. Przy ucisku skóry przylegającej do włókniaka uwypukla się on lub kurczy.

Włókniaki, tak jak wszystkie łagodne nowotwory, charakteryzują się szeregiem cech makro- i mikroskopowych:

  • zazwyczaj są otorebkowane,
  • rosną bardzo powoli,
  • nie dają wznów miejscowych po ich wycięciu chirurgicznym,
  • nie naciekają podścieliska ani okolicznych naczyń,
  • nie dają przerzutów,
  • są nieznacznie unaczynione.

Wyróżnia się następujące rodzaje włókniaków:

  1. Włókniaki miękkie, do których należą:
  • brodawczaki,
  • tłuszczaki,
  • znamiona komórkowe miękkie.
  1. Włókniaki twarde, wśród których wyróżnia się:
  • zwłókniałe naczyniaki,
  • keloid.

Włókniaki tworzą się nie tylko w tkance podskórnej. Mogą one pojawiać się również w okolicach stawów – wówczas wywodzą się z torebki stawowej lub ze ścięgien. Zmiany te mogą umiejscawiać się również w sercu – włókniaki brodawkowate najczęściej rozwijają się w okolicy zastawek serca. Mogą pojawiać się także w przełyku, w jelicie krętym, w okolicach tkanek śródpiersia czy gruczołu piersiowego.

Liczne włókniaki, a także nerwiakowłókniaki, powstają miedzy innymi we wrodzonej dermatozie nazywanej zespołem Recklinghausena. Choroba ta charakteryzuje się tym, że całe ciało pacjenta jest usiane guzkami mającymi charakter włókniaków.

Postępowanie w przypadku włókniaka zależy od jego lokalizacji

Włókniaki zazwyczaj nie wymagają leczenia. Nie powodują zwykle żadnych dolegliwości, nie przekształcają się też w guzy złośliwe. Postępowanie w przypadku wystąpienia włókniaka jest uzależnione od jego lokalizacji. Ponieważ jest to guz łagodny, to jeśli nie powoduje objawów uciskowych, można poprzestać na jego obserwacji. Włókniaki zlokalizowane w okolicach twarzy często są usuwane ze względów estetycznych. Jeżeli są one przyczyną dyskomfortu pacjenta, to można je usunąć chirurgicznie lub za pomocą innych, nowoczesnych metod. Oba typy włókniaków, zarówno twarde, jak i miękkie, nie mają tendencji do samoistnego ustępowania. Jeśli więc pacjent chce się ich pozbyć, konieczny jest zabieg chirurgiczny czy też laserowy.

włókniak choroba

© crevis/Fotolia

Włókniak to łagodny guz nowotworowy mający postać grudkowatej narośli. Może pojawiać się na różnych obszarach ciała. Włókniaki, pomimo że są zmianami nowotworowymi, nie stanowią zagrożenia dla zdrowia, ponieważ nie ulegają zezłośliwieniu. Zwykle są one jedynie problemem estetycznym.

Włókniaki nie stanowią zagrożenia dla życia ani zdrowia. Dokładna przyczyna pojawiania się tych zmian skórnych nie jest znana. Podejrzewa się, że ich geneza ma związek z osłabieniem układu odpornościowego. Włókniaki pojawiają się najczęściej u osób w okresie dojrzewania, i właśnie wtedy pacjenci najczęściej udają się do lekarza w celu ich usunięcia bądź też używają drogich, specjalistycznych kremów i płynów w celu pozbycia się tego problemu.